Ինչու էին ֆաշիստները մոլեռանդորեն պաշտպանում կենդանիների իրավունքները

Ինչու էին ֆաշիստները մոլեռանդորեն պաշտպանում կենդանիների իրավունքները

Նացիստական ռեժիմ բժշկական փորձարկումները մարդկանց վրա մանրամասն փոստթղթավորված են: Սա բոլորին է հայտնի: Իսկ նացիստական հայացքները կենդանիների պաշտպանության մասին քչերը գիտեն:

Anthrozoös ամսագրում տպագրված հոդվածում պատմաբաններ Արնոլդ Արլյուկն ու Բորիա Սաքսը պատմում են, թե ինչպես էր Երրորդ ռեյխում կենդանիների նկատմամբ մարդկային վերաբերմունքը համատեղվում մարդկանց հանդեպ անմարդկային քաղաքականության հետ: Օրենքները 19-րդ դարի վերջում գերմանացի կենդանիների պաշտպաններին անհանգստացնում էր հատկապես անասունների զանգվածային սպանդն ու վիվիսեկցիան (փորձարկումները կենդանիների վրա): Իրադրությունը չփոխվեց նաև 20-րդ դարում:

1933թ. ապրիլի 21-ին, իշխանության գալուց անմիջապես հետո, նացիստները կենդանիների սպանդի վերաբերյալ օրենք ընդունեցին: Նույն տարվա օգոստոսին Գերման Գյորինգը ռադիոյով հայտարարեց, որ վերջ է դրվում փորձարկումների ժամանակ կենդանիների անտանելի տանջանքներին և խոստացավ համակենտրոնացման ճամբար ուղարկել նրանց, որոնք դեռ կարծում են, որ կենդանիները անհոգի արարածներ են: 1933-ի նոյեմբերին նացիստների ստորագարած կենդանիների պաշտպանության վերաբերյալ օրենքները չէին արգելում վիվիսեկցիան, բայց պարունակում էին ութ նախապայման, որոնք պահելու դեպքում միայն հնարավոր կլիներ իրականացնել փորձարկումը, այն էլ` միայն ներքին գործերի նախարարի ստորագրած թույլտվությունից հետո: Հատկապես կարևոր էր առավելապես նվազեցնել կենդանիների տանջնանքները:

Օրենքներից մեկը պահանջում էր քնեցնել այն կենդանինեին, ում կյանքը դժոխքի էր վերածվել: Կենդանիների տանջվելու մասին եզրակացությունը պետք է կազմեր անկախ փորձագետը: Տասը տարվա ընթացքում այլ օրենքներ էլ ընդունվեցին, որոնցից մեկը վերաբերում էր ծովախեցգետիններին ու օմարներին, որոնց ռեստորաններում ողջ-ողջ էին եփում: Փաստաթղթերում մանրամասն նկարագրվում էր, թե ինչպես պետք է սպանեն կենդանիներին, մասնագիտական հարթակներում թեժ բանավեճեր էին ընթանում, իսկ օրենքի ընդունումից հետո Գերմանիայի ներքին գործերի նախարարությունից երկու պաշտոնյա գիտական զեկույց ներակայացրին:

Վայրի կենդանիները նույնպես նացիստների ուշադրության կենտրոնում էին: 1935թ. մայիսի 27-ին որսի մասին օրենքը հիմնվում էր եվգենիկայի (ուսմունք մարդկային ցեղի (նրա ժառանգական հատկանիշների) լավացման մասին) ուսմունքի վրա. «Իսկական որսորդի գործը միայն որսը չէ, այլև վայրի կենդանիների պաշտպանումն ու զարգացումն ապահովելը»: Նացիստների ընդունած կենդանիների պաշտպանության մասին օրենքները գրված են սիրով, դետալաները նկարագրված են մանրամասն և գիտականորեն հիմնավորած է ամեն բառը: Նացիստական Գերմանիան տարված էր կենդանիների պաշտպանության գաղափարով` ընդհուպ մինչև Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտը:

1934թ Բեռլինում այս թեմայով նույնիսկ միջազգային գիտաժողով անցկացվեց: Բանախոսների` հսկայական սվաստիկայով զարդարված հարթակի վերևում գրված էր. «Սիրո հազարամյակներ կպահանջվեն, որպեսզի մենք փոխհատուցենք կենդանիներին նրանց կատարած աշխատանքի, մատուցած ծառայությունների և կորցրած կյանքերի համար»: Չորս թեմա Իր ռասսայական գաղափարախոսության շրջանակներում նացիստները հայտարարեցին նոր գերմանական ինքնության ստեղծման մասին, բայց «գերմանացի մարդու» փնտրտուքը սկսվել էր Երրորդ ռեյխի ստեղծումից դեռ շատ առաջ: Նացիոնալիստական գաղափարախոսության մեջ կարմիր թելի պես անցնում էր մարդու, բնության և կենդանիների կապը: նացիստը վերաձևակերպում ու ցիտում էին գերմանական ռոմանտիկ պոեզիայի, երաժշտության և հասարակական մտքերը:

Ֆրիդրիխ Նիցշեի աշխատանքների ամենակարևոր կետերից մեկը ինտելեկտուալ մշակույթի մերժումն ու մարդու մեջ կենդանական բնազդների գովերգումն էր: Նրա աշխատանքներում հաճախ է հանդիպում «շիկահեր գազան» տերմինը, որը ինտենսիվորեն օգտագործվում էր նացիստական պորպագանդայում: Հետաքրքրական է, որ կենդանական բնազդների գովերգումը հաճախ ուղեկցվում էր հենց կենդանիներին վնասելով: Օրինակ` ՍՍ-ներին մարզելու կարևոր կետերից մեկը 12 շաբաթ գերմանական հովվաշան հետ ծառայություն անցկացնելն էր, որից հետո սպայի աչքի առաջ զինվորը պետք է ոլորեր շան վիզը, որպեսզի պաշտոնը բարձրացնեին: Դա զինվորների մեջ սերմանում էր կարգապահություն և նվիրվածություն ֆյուրերին:

Գերմանական իդեոլոգիայի ևս մի տարօրինակ կետ: Նրանք կենդանիներին մեծարում էին սրբացնելու աստիճան: Հայտնի կենդանաբան Էռնստ Գեկկելը 19-րդ դարավերջին քննադատում էր բոլոր կրոնները, մասնավորապես Քրիստոնեւոյթունն այն բանի համար, որ նրանք մարդուն ավելի բարձր էին դասում բնությունից: Նրա համոզմամբ Աստվածաշնչի Ոսկե կանոնը («Արա դիմացինիդ համար այն, ինչն կցանկանային նա անի քեզ համար») եկել է «մեր կենդանական աշխարհի նախնիներից»:  Մարդիկ պետք է սովորեն կենդանիներից՝ ինչպես ձևավորել հասարակություն, քանի որ կենդանիներն առավելապես «կոլեկտիվիզմի կողմանկիցներն են»:

Ֆյուրերի սիրելին

Նացիստների՝ կենդանիներին նվիրվածությունը մեծամասբ գալիս էր Ֆյուրերից: Նրա տան տիրուհին, որը Հիտլերը վարձել էր 1920-ականներին, պատմում է, որ Ֆյուրերն իր հետ ուներ մի հսկա շուն, անունն էլ Գայլ: Հիտլերը միշտ նշում էր, որ իր երազած նվիրվածությունն ու հավատարմությունը նա ստանում է հենց Գայլից:

Աղբյուրը

Գրել կարծիք