Արմավիրի մարզում շուրջօրյա ջրամատակարարում կա, բայց խմելու ջուր չկա

Արմավիրի մարզում շուրջօրյա ջրամատակարարում կա, բայց խմելու ջուր չկա

Ջրատար մեքենաները ջուրը բերում են Արմավիրից 40 կմ հեռավորության վրա գտնվող Թալին քաղաքից: Քանի որ Թալինում ջուրն անվճար էր, իսկ վաճառքը հարկային դաշտից դուրս, ջրի բիզնեսը զարգացում ապրեց:

Եթե խորհրդային տարիներին Արմավիր քաղաքն արթնանում էր պահածոների գործարանի առավոտյան ձայնային ազդանշանից, այսօր այն փոխարինվել է ջուր վաճառող ԶԻԼ մակնիշի ավտոմեքենայի ազդանշանով:

Արմավիր քաղաքի բնակչությունը 20 տարուց ավելի է խմելու ջուրը գնում է ջրատար մեքենաներից՝ վճարելով 3 անգամ թանկ, քան սեփական ծորակի ջուրը:

Տիկին Թամարան ամեն առավոտ նույն ժամին սպասում է ջրատար մեքենային, քանի որ արդեն 20 տարի է տնային աշխատանքները սկսում է ջուր գնելուց հետո միայն: Ըստ Թամարայի, այս տարիների ընթացքում պարբերաբար փոխվել են ջրատար մեքենաները, վարորդները, իսկ ջրի սակագինը կրկնակի ավելացել է: Եթե նախկինում մեկ դույլ ջրի համար համար վճարում էր 50 դրամ, այսօր այն դարձել է 100 դրամ:

Ինչու են արմավիրցիները հրաժարվում ծորակից ջուր խմել

Արմավիրում գործում է շուրջօրյա ջրամատակարարում: Խմելու ջուրը մատակարարում է «Նոր ակունք» ՓԲԸ-ն: Ընկերության ղեկավարությունը որքան էլ փորձում է մարդկանց համոզել, որ մատակարարվող ջուրը խմելու համար պիտանի է, սակայն արմավիրցիները սեփական աչքով անգամ կարողանում են գնահատել խմելու ջրի իրական որակական հատկանիշները:

Արմավիրցիներն ասում են, մատակարավող ջրի մեջ աղերի քանակությունը նորմայից մի քանի անգամ բարձր է, ինչը հստակ երևում է ջրատաքացուցիչ սարքավորումներում կուտակված աղի քանակով:

«Նոր ակունք» ՓԲԸ տնօրինությունը չի հերքում խմելու ջրի կոշտության փաստը, բայց պնդում է, որ չնայած ջուրը կոշտ է, սակայն առողջության համար վտանգավոր չէ: Նույն մեկնաբանությամբ հանդես է գալիս նաև մարզի հակահամաճարակային կենտրոնը. կոշտությունը թույլատրելի սահմաններում է:

Արմավիրի ջրամատակարարման պատմությունը

Արմավիրը՝ նախկին Հոկտեմբերյանը, խմելու ջուր է ստացել Զևայից, այնուհետև բնակչության ավելացման հետ նոր ջրագծի խնդիր է առաջացել: Պետական ծրագրով Ալագյազից մեծ ջրագիծ է կառուցվել, որի մի մասը տրվել է Արմավիրին, մյուս մասը՝ Երևան քաղաքին:

Դրանով իրականություն է դարձել արմավիրցիների որակյալ խմելու ջուր ունենալու տարիների երազանքը: Ալագյազի ջուրն իր որակական հատկություններով մի քանի անգամ գերազանցում էր Զևայից մատակարարվող ջրի որակը:

Բայց արմավիրցիների ուրախությունը երկար չտևեց: Զևայի ջուրն աստիճանաբար նվազեց, իսկ Ալագյազի ջուրն ամբողջությամբ տրվեց մայրաքաղաքին: Արմավիրցիների համար սկսվեց խմելու ջրի ամենադաժան ժամանակաշրջանը: Օրական մեկ-երկու ժամ ջուր էր մատակարարվում, իսկ բարձրահարկ բազմաբնակարան շենքերը՝ սկսած երկրորդ հարկից, լիովին զրկված էին ջրից: Այդ ընթացքում բնակիչները սկսեցին խմելու և ընդհանուր օգտագործման համար ջուր գնել ավտոցիստեռններից՝ 1 լիտրը 5 դրամով:

1999 թվ-ին Գերմանիայի կառավարության վարկավորմամբ սկսվեց Արմավիր քաղաքի և հարակից գյուղերի ջրամատակարարման ցանցի հիմնանորոգման աշխատանքները: Միևնույն ժամանակ փորվեցին 11 արտեզյան հորեր, որոնց միջոցով նախատեսվում էր խմելու ջուր մատակարարել Արմավիր քաղաքին և հարակից գյուղերին:

Բնակչությունը ողջունեց 24 ժամ ջուր ունենալու հնարավորությունը, սակայն խմելու համար շարունակեց գնել ցիստեռնից:

Վաճառվող ջրի ծագումնաբանությունը

Ջրատար մեքենաները ջուրը բերում են Արմավիրից 40 կմ հեռավորության վրա գտնվող Թալին քաղաքից: Քանի որ Թալինում ջուրն անվճար էր, իսկ վաճառքը հարկային դաշտից դուրս, ջրի բիզնեսը զարգացում ապրեց: Ցիստեռնները կարող էին օրը մի քանի անգամ ջուր վերցնել և Արմավիրում վաճառել:

Ջրատար ավտոմեքենաներն այնքան շատացան, որ մեկ ցիստեռն ջուրը վաճառելու համար մոտ 3 օր էր պահանջվում: Իսկ թե այդ օրերի ընթացքում ջուրն ինչպիսի կենսաբանական փոփոխությունների էր ենթարկվում, այդ ուղղությամբ որևէ հսկողություն չի եղել և չկա:

Թալինցիներն էլ հասկացան իրենց ջրի պահանջարկն ու կանոնակարգեցին բնագավառը՝ սկսեցին ցիստեռններին վաճառել ջուրը: Մեկ ցիստեռնի համար սահմանվեց 1500 դրամ վճար:

Շահույթը մեծացավ, ցիստեռնները պակասեցին

Ջրի բիզնեսի կողքից չէին կարող անտարբեր անցնել ազդեցիկ դեմքերը: Արդյունքում ցիստեռնների քանակը նվազեց, յուրաքանչյուրին հատկացվեց համապատասխան տարածք: Բնական է, ջրի բիզնեսը գրանցված չէ հարկային մարմնում և իրական տերերը մնում են անհայտ:

Մեկ ցիստեռն ջուր բերելու համար ծախսվում է մոտ 2000 դրամի վառելիք, 1500 դրամ ջրի գինն է, եթե ցիստեռնի տարողությունը 5 տոննա է, ապա 1 լիտրը 10 դրամով վաճառելիս եկամուտը կազմում է 50 հազար դրամ:

Եթե եկամտից հանենք ճանապարհածախսը, ջրի գինը և այն ծախսերը, որ անհրաժեշտ են վաճառքի ընթացքում, ստացվում է մեկ ցիստեռնը ապահովում է օրական 40 հազար դրամ շահույթ: Ամառվա ամիսներին յուրաքանչյուր ավտոմեքենա հասցնում է նույնիսկ երկու ցիստեռն ջուր վաճառել:

Իրավիճակը գյուղական համայնքներում

Արմավիրի մարզի գյուղական համայնքները նույնպես հանդիսանում են վաճառվող խմելու ջրի սպառման շուկա: Գյուղերի խնդիրն ավելի խորն է: Բացի այն, որ այստեղ էլ խմելու ջուր մատակարարվում է արտեզյան հորերից և նույն կոշտությունն ունի, դրան ավելանում է նաև հովհարային ջրամատակարարումը:

Գյուղական համայնքները ֆինանսապես հնարավորություն չունեն շուրջօրյա պոմպակայան աշխատացնել: Եթե Արմավիր քաղաքում ջրամատակարարը և հսկողություն սահմանող կառույցները բնակիչներին վստահեցնում են, որ մատակարարվող ջուրը խմելու համար պիտանի է, ապա նույնը չեն կարող ասել գյուղական համայնքների բնակիչներին:

Բանն այն է, որ գյուղական համայնքներում, օրինակ, Ջրառատ գյուղում խմելու ջուրը մատակարարվում է օրական մեկ անգամ, 2 ժամով: Հիմնականում բոլոր գյուղերում ջուրը տրվում է առավոտյան ժամը 08:00-10:00-ը: Հատկապես ամռան ամիսներին կանգնած ջուրը, մնալով տաք հողի շերտում, ենթարկվում է բիոկոռոզիայի:

Հաճախ են լինում դեպքեր, երբ հաջորդ ջրամատակարարման սկզբում ծորակից հոսում է անհասկանալի գույնի ջուր՝ աներևակայելի կենդանական աշխարհով: Հատկապես անմխիթար վիճակ է տիրում այն գյուղական համայնքներում, որտեղ ջրամատակարարման ցանցը ժառանգվել է խորհրդային տարիներից և գտնվում է ծայրահեղ քայքայված վիճակում:

Արմավիրի մարզում քիչ չեն եղել դեպքերը, երբ ջրի բիզնեսից մարդիկ են տուժել և հայտնվել ինֆեկցիոն բաժանմունքներում, ինչպես օրինակ Ծաղկալանջի և Զարթոնքի համաճարակի դեպքերը: Սակայն ու՞մ մեղադրել, ինչու՞մ մեղադրել, պատկան մարմիններից և ոչ մեկը հետաքրքրված չէ:

Իսկ մարդիկ արդեն ընտելացել են այս իրավիճակին, ու ոչ ոք չի հավատում, որ Արմավիրում խմելու ջրի հարցը երբևէ կլուծվի:

Հեղինակ՝ Անժելա Ստեփանյան

JAMnews

Գրել կարծիք