ԲԱՑԱՌԻԿ. Հ. Քեշիշյանի տաղանդավոր10 դերասանները. Հայկ Մարության (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)

ԲԱՑԱՌԻԿ. Հ. Քեշիշյանի տաղանդավոր10 դերասանները. Հայկ Մարության (ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ)

newmag-ի խնդրանքով ռեժիսոր Հրաչ Քեշիշյանը շարունակում է զրուցել երիտասարդ ու խոստումնալից դերասանների հետ:

Հայկ, դու սոցիալապես ամենաակտիվ դերասաններից ես: Դա սկզբո՞ւնք է:

Երևի ոչ, պարզապես այդպես ստացվեց:

Ստացվեց, որովհետև բնավորությամբ անհանգի՞ստ մարդ ես, թե՞ կարծում ես, որ արվեստագետը պետք է ծառայի ժողովրդին:

Եթե մարդը իրեն համարում է մտավորական, նաև պարտավոր է բացի իր աշխատանքը անելուց, ուշադրություն դարձնի պետության գործերին:

Ինձ համար ուրախալի փաստ է: Կարծում եմ, որ մեր ազգը բևեռային մտածողության կրող է: Քո դեպքում ֆեյսբուքում հայտնված յուրաքանչյուր գրառում, յուրաքանչյուր հարցազրույց և իրադարձություն միանշանակ լավ է ընդունվում հասարակության կողմից: Դու` որպես դերասան, ռեժիսոր, սցենարիցտ, արվեսագետ, բացառիկ դրական կերպարներից մեկն ես հայկական իրականության մեջ: Ինչի՞ց է դա:

Ես ուղղակի ազնիվ եմ, ինչ մտածում եմ, ասում եմ և գրում:

Իսկ ուղղախոսությունն ինչքանո՞վ է օգնում կամ խանգարում ապրելու համար:

Չի օգնում, միայն խանգարում է: Բայց ժողովուրդը շատ հետաքրքիր հատկություն ունի: Նա 100 տոկոսով զգում է սուտը և ճիշտը: Այս դեպքում դա ինձ օգնում է: Ես ազնիվ եմ, ու մարդիկ դա ընկալում են, այստեղից առաջանում է սերը, որն ինձ համար ամենակարևոր բանն է: Ժողովրդի սերը փակում է ամեն խանգարող բան:

kensagrutyun

Արդյոք այս ամենի մեջ կա նաև բիզնես տարր: Դու քո կերպարը ստեղծել ես, որպեսզի այսօր այն որոշակիորեն օգտագործես հանուն ինչ-որ բաների:

Հակառակը, ոչ թե նպատակաուղղված գալիս էի ինչ-որ կետի, որ հասարակական ակտիվությամբ զբաղվեի, այլ վաղուց էի ուզում փոփոխել այն, ինչ ինձ դուր չէր գալիս մեր պետության մեջ: Սպասում էի այն պահին, երբ ես կշիռ կունենայի, և այն ժամանակ, երբ հասկացա, որ ունեմ այդ կշիռը, սկսեցի ավելի ակտիվ զբաղվել, չնայած նախկինում էլ զբաղվում էի, բայց հասարակությունը դրա մասին չգիտեր:

Դու քեզ վրա մի պատասխանատվություն վերցրեցիր, որը սաղմնավորվել էր 90-ականներին, և ծանրացավ հենց քեզ վրա: Սոցիալական դրամատուրգիայի մասին է խոսքը: Դու ներկայացնում ես օրվա խնդիրը: Դա ներկայացնում ես ինտերակտիվ, որ յուրաքանչյուր մարդու տեսակ իրեն տեսնի դրա մեջ: Արդյոք դա ծանր գործ չէ:

Սա էլ է այն ասպարեզից, որտեղ պիտի օգտագործեմ այդ հնարավորությունը: Բարձրացնեմ հարցը և փորձեմ պատասխաններ գտնել: Կամ գոնե բարձրացնեմ` պատասխանները թողնելով հեռուստադիտողին:

Արդյոք ավելի հեշտ չէր լինի ֆիլմերում ներկայացնել, ասենք, սիրահար հերոս Կարենի կերպարը և ոչ թե սոցիալական գիտակցության եկող Կարենինը:

Դրամատուրգիական առումով էլ ավելի դժվար է, խաղի համար նույնպես դժվար է, որակով հումոր ստանալն էլ: Իհարկե, երբ տարբեր կողմերով ես փորձում ներկայացնել խնդիրը, բարդանում է, պիտի այնպես անես, որ որակը չտուժի, չթվա արհեստական, և քո արածի մեջ դառնա դրական և ոչ թե բացասական երևույթ: Դժվար է, բայց հաճելի:

hayk

Այսինքն` սա քո կառուցած աշխարհն է և քո կոնստրուկտորը դու ես: Դու երևէ ունեցե՞լ ես ցանկություն աշխատել ուրիշ ռեժիսորի հետ: Լինես ուրիշ ֆիլմում, որտեղ պիտի խաղաս որևէ դեր:

Ես մեծ հաճույքով, միշտ պատրաստ եմ:

Ինչպիսի՞ դերասան ես նկարահանման հրապարակում: Խելո՞ք:

Վերջում արդեն` այո: Նկարահանման հրապարակում շատ լսող եմ: Եթե ունես որևէ խնդիր ռեժիսորի կամ սցենարիստի հետ, դա պիտի անել մինչև նկարահանման օրը: Եթե դու արդեն նկարահանման հրապարակում ես և ինչ-որ հարցեր ես բարձրացնում, դա պրոֆեսիոնալիզմ չէ, պարզապես նախօրոք լավ չաշխատելու արդյունք է:

Շատ աշխատասեր ես: Այն, ինչ տեսել եմ կողքից, առիթ է տալիս մտածելու, որ կարող ես անել ավելին: Ի՞նչ է պետք ավելին անելու համար:

Դուք պակաս աշխատասեր չեք:

Արի դու-ով խոսենք: Չեմ սիրում նման բան, բայց այս ձևաչափում մեզ կարող ենք թույլ տալ զրուցել առանց պաշտոնական մասի:

Ես էլ հանրային հարցազրույցների ժամանակ միշտ փորձում եմ պահել պահանջվող նորմերը: Բայց եթե թույլ եք տալիս, ուրեմն` թող այդպես լինի: Միշտ կարելի է ավելի շատ աշխատել: Մենք ավելի շատ բան կարող ենք անել կյանքում, քան անում ենք: Վառ օրինակ կա. եթե առյուծը վազում է քո հետևից, կարող ես անել այն, ինչ չէիր էլ պատկերացնում , որ հնարավոր է: Ամեն ինչ պայմաններից է խախված:

Ինչպե՞ս ես վերաբերվում գլոբալ քննադատությանը, երբ ասում են, որ էստրադային կինո և հումորային կինոն արվեստ չէ: Որտե՞ղ է փրկությունը հայկական կինոյի, և ի՞նչ է պետք այդ պիտակները թոթափելու համար:

Առաջին հերթին, պետք է հասկանալ որ հեռուստատեսությունն ու կինոն շատ տարբեր են: Հեռուստատեսությունն անվճար է: Դու կարող ես միացնել ու նայել, կամ չնայել: Այստեղ որոշողները ռեյտինգներն են:

t-tesagrutyun

Թույլ տուր չհամաձայնել, որովհետև հեռուստատեսությունն էլ անվճար չէ: Եթե նախագիծը հետաքրքիր չեղավ ու վարկանիշ չունեցավ, որեմն` այն գումար չի բերի:

Անվճար` նկատի ունեմ սպառողի համար: Կոմերցիոն ֆիլմ ես անում: Այստեղ էլ աշխատում են, փորձում են նորամուծություններ անել, որոնք շատ են դիտում, ու գումարները հետ են վերադառնում: Երբ որ մարդը գումար է տալիս ֆիլմ դիտելու համար, հետո գնում է ու ևս մի քանիսին իր հետ բերում այն դիտելու, նշանակում է, որ այն իրենց դուր է գալիս: Եթե արել ես ֆիլմ, որը պահանջված է 100 հազարավոր մարդկանց համար, նշանակում է որ ստեղծել ես մի բան, որը ժողովրդին դուր է գալիս: Կարող է լինել կարծիք, որ մարդկանց ինչ էլ տաս, կհավանեն, ես հակառակը կասեմ: Կապ չունի, թե մարդ որ երկրում է ապրում, եթե նրան տաս երկու տիպի ջուր` պղտոր և մաքուր, մարդը շատ արագ կընկալի, թե որն է լավը:

Յուրաքանչյուր ֆիլմի մասին կարելի է տարբեր բաներ ասել, բայց եթե այն հետաքրքրում է հասարակության լայն շրջանակներին, դա արժանի է ուշադրության:

Ցավոք սրտի, գնահատականներ տալու մեջ շատ ավելի ակտիվ է հանրությունը, քան կինոգետը: Կինոքննադատի ինստիտուտը մեզ մոտ չի աշխատում: Չկան հեղինակություններ, որոնց ասածը մարդկանց համար ինչ-որ բան կնշանակի:

Ամբողջ աշխարհում ընդունված պրակտիկա է: Ֆիլմի պրեմիերայից հետո դու առավոտյան սպասում ես, թե ինչ արձագանք կտան մասնագետները և ոչ թե զազրախոս լրագրողները: Ցավոք սրտի, իրականում գրեթե մասնագետներ չկան, միայն մի քանի հոգի, ովքեր իրենց գործը կանեն ազնվությամբ, բայց որոնց խոսքը հասարակության համար ընկալելի չէ:

Մեր բոլոր ոլորտներում նման խոռոչներ կան: Չկա ոլորտ, որտեղ կլինի մեկն, ում ասածը հանրության համար կլինի էտալոն:

Ես չեմ կարծում, որ մեղավորները իշխանություններն են, կամ որևէ կոնկրետ մեկը: Դրա մասին շատ եմ մտածել: Մենք ունենք հարգանքի դեֆիցիտ, մենք չենք կարողանում հարգել մարդուն, ով մեզ ծառայություն է մատուցում:

Երբ որ հերթ եմ կանգնում, տեսնում եմ, որ մարդիկ հերթը չեն պահում: Դրանում մեղավոր չեն երկրի ղեկավարները: Նույնը մեքենայից դուրս աղբ նետելն է: Պարզ օրինակներն են, երբ կապ չունի` ով է երկրի նախագահը, կամ վարչապետը: Ամեն ազգ պետք է ունենա էլիտա կոչվածը: Մենք չգիտենք, թե ովքեր են նրանք:

hayk3

Մեզ կերպարներ են պետք: Որովհետև էլիտայի ներկայացուցիչը կարող է թաքնված լինել հարյուր հարկանի մի որևէ շենքում և նրա մասին մենք չիմանանք նրա մասին:

Մարդիկ, անկախ ամեն ինչից, եթե ցույց չտաս նրանց օրինակ, ոչնչի չես հասնի: Ֆաշիզմին բացասական եմ վերաբերվում, բայց մասնագետներն էլ ասում են, որ այն լուրջ ազդեցություն է ունեցել կարգապահության հարցում:

Այո, Խորհրդային միության կոռումպացված համակարգը թողել է իր հետքը մեզ վրա: Յուրաքանչյուր կառավարություն, երբ ագրեսիվ է, թողնում է իր ազդեցությունը:

Մարդը երբ որ ծնվում է ունի ռեֆլեքսներ: Հետո արդեն գալիս է այն, որ ինչպես սովորեցնես մարդուն, այնպես էլ կլինի: Հազար գերմանացի բերենք ու փոքրուց պահենք մեր մեջ: Ինչ-ինչ բաներ կմնան, բայց վաղ թե ուշ նրանք էլ կդառնան մեզ պես: Մեր հայրենակիցները գնում են այլ երկրներ ու այլ միջավայրում հասնում են մեծ հաջողությունների: Հայաստանում խախտում անելը ամոթ չի: Եթե զարգացած երկրում ունես կրիմինալ բարեկամ, դու դա թաքցնում ես, Հայաստանում լրիվ հակառակն է: Միջավայրը շատ մեծ տեղ ունի: Հենց դրա համար յուրաքանչյուր սոցիում պետք է ունենա էլիտա կոչվածը: Զարգացած երկրներում էլիտան մտավորականությունն է: Ադպես պիտի լինի: Նա է թելադրում ճիշտ և սխալը, ճաշակը… Գրողները, դերասանները, ռեժիսորները, գիտնականները պիտի ձևավորեն սոցիումի գաղափարախոսությունը: Մեզ մոտ այդպես չէ: Նշածս մարդիկ պարզապես ինտեգրվում են այդ օրվա իշխանությունների գաղափարախոսությանը: Մտածում ու խոսում են իշխանությունների նման: Փաստացի ստացվում է, որ մեր էլիտան հենց կառավարությունն է: Ասացիք, որ իշխանությունները մեղավոր չեն, հետ գալով այս ամեն ինչից` եզրակացնում եմ, որ մեղքի բաժին ունեն:

Համաձայն եմ: ԱՄՆ-ում դժվար է ասել թե մշակույթն ու բիզնեսը որտեղ են միանում և անջատվում: Հենց իշխանությւոններն են այդ ամեն ինչի գլխին: Սփիլբերգը Սփիլբերգ չէր լինի, եթե իշխանությունների աջակցությունը չունենար: Ամեն ինչ շատ խառն է և դժվար է միանշանակ մեղավորներ գտնել: Կամ արդյոք մեղավորներ փնտրելու ժամանակն է, թե՞ պետք է ամեն մեկը գործի իր տեղում` մի փոքր ավելի լավը դարձնելու այն կյանքը, որում ապրում է:

Համաձայն եմ: Ես էլ եմ միշտ դա ասում: Ասենք, պահակը գիշերը քնում է և առավոտյան շատ թարմ արթնանում է ու սկսում բողոքել երկրից: Ես իրեն ասում եմ` գիտես ինչ, երբ դու քո աշխատանքի ժամանակ քնում ես` նախագահը, կամ ուրիշ որևէ մեկը մեղավոր չի: Դու գիշերը քնելով արդեն մեր երկրի վարկանիշը գցում ես: Որովհետև զբոսաշրջիկը, երբ անցնում է ինչ-որ շենքի կողքով, որտեղ պահակախումբ կա, բայց որը պառկած քնած է, ինչ է նա մտածում մեր երկրի մասին: Մտածում է, որ կազմակերպված ազգ չենք, օրենքը չենք հարգում: Հաստատ ամեն մեկն իր տեղում պիտի աշխատի, միայն այդ դեպքում երկիրը հիմք կունենա: Ասեմ ավելին, եթե ամեն մեկն իմանա իր մասնագիտությունն ու շատ աշխատի, ճիշտ աշխատի, մյուսներրը չեն կարող այն ամենն, ինչ կարողանում են անել այսօր: Կամ իրենք պետք է փոխվեն, կամ իրենց պիտի փոխարինեն:

Առաջինն ինքներս մեզ պետք է փոխենք, որպեսզի հասնենք որոշակի փոփոխությունների: Շնորհակալություն, առիթ չէր եղել այսքան երկար զրուցելու, միգուցե մեր զրույցը շատ ավելի երկարեր, բայց դու այն մարդկանցից ես, ով կարողանում է իր ստեղծածը տալ հասարակությանը:

Լուսանկարները` Ալբերտ Խաչատրյանի 

Գրել կարծիք