Ֆրեդ Քելեմեն. Օպերատոր, ում մոտ տեսախցիկն ու դերասանը պարում են

Ֆրեդ Քելեմեն. Օպերատոր, ում մոտ տեսախցիկն ու դերասանը պարում են

newmag-ը ներկա է եղել գերմանացի ռեժիսոր, օպերատոր Ֆրեդ Քելեմենի վարպետության դասին: Կելեմենը արժանացել է հայկական կինոփառատոնի «Վարպետ» մրցանակին:

Եվրոպական կինոակադեմիայի անդամ, բազմաթիվ կինոփառատոնների ժյուրիի կազմում ընդգրկվող, Բելա Տարի ֆիլմերի սև ու սպիտակ, երկար ու ձիգ, անսահման էսթետիկ կադրերի համբերատար «նկարիչը»՝ Ֆրեդ Քելեմենն այսօր Երևանում է` Ոսկե ծիրանի ժյուրիի կազմում: Իր վարպետության դասընթացի ժամանակ նա խոսեց օպերատորական, լուսային, ռեժիսորական հմտությունների և նրբությունների մասին՝ կեսից ըմբռնելով իրեն ուղղված հարցի մեխը:

VAR_2504

Ըստ Քելեմենի` մեյնսթրիմն որոշակի առումով «չարիք» է, որը փորձում է ոչնչացնել ժամանակը, արհեստականորեն դինամիկա հաղորդել իրադարձություններին, պատմությանը: Կինոյում ժամանակն ավելի իրական է, քան տարածությունը, այդ իսկ պատճառով պետք է ավելի շոշափելի լինի, այլ ոչ թե հակառակը՝ սպանվի, հանուն 3D-ի և մյուս կոմերցիոն արհեստականությանը:

3D-ն կեղծիք է, քանի որ էկրանը, որով մենք դիտում ենք կինո՝ տափակ է. եթե ստեղծվում է եռաչափ պատկերի կինեմատոգրաֆում, ի՚նչն է խանգարում մեզ դիտել, օրինակ, եռաչափ Վան Գոգ:

Ըստ օպերատոր-բեմադրողի` հեռուստատեսությունը ներկայացնում է նյութն ու լուրը ներկայի մեջ, իսկ կինոն պետք է անի դա խորքային՝ ցույց չտալով ուղիղը, փոխարինելով այն պատկերի խորքությամբ: Քելեմենին հետաքրքիր է փորփրել, մտնել կադրի մեջ, ցույց տալ ներսի րիթմն ու տարածությունը, առանց երկխոսությունների և խոսքի:

VAR_2514Առհասարակ, անվանի օպերատորի խուսափում է «խոսացող» կինոյից, չի սիրում նկարահանել երկխոսություններ: Փորձում է խուսափել դրանից կամ տալ երկար ու չմոնտաժած կադրի լուծում: Նրա համար բառերը չեն, որ ամրագրում են իրավիճակը, այլ հենց շարժումը. ինչպես շարժվեց հերոսը և ուր գնաց նա, իսկ ամենակարևորը՝ ինչպես:

Կինոն վիզուալ արվեստ է, շատ հաճախ այդտեղ խոսելու ոչ մի կարիք էլ չկա, և ռեժիսորներն արհեստակաան կերպով ստեղծում են խոսքի պատրանք, բնականաբար, ֆինանսավորման նպատակավով:

Մարդը ստացող է, այլ ոչ ստեղծող: Մենք համատեղում ենք այն, ինչ ունենք, այդպես ըստ մեզ ստեղծելով նոր մի բան: Սակայն ամեն ինչ արդեն իսկ գոյություն ունի և մեզ մնում է հասկանալ, թե ինչպես օգտագործել դա, այն ինֆորմացիան և պատկերը, որը ունենք առօրյա կյանքում: Ամեն ինչ ստեղծվում է փոխհարաբերության մեջ, պետք է հասկանալ, թե ինչպես ես դու ուզում, որպեսզի տվյալ առարկաները, մարդիկ, տեսարաններն ու տարածությունները ծուլվեն, ապրեն և գնան առաջ: Ամենակարևորը՝ հասկանալ, ինչ ես ուզում ստանալ քո ֆիլմում:

Գրել կարծիք