[ Եկա, տեսա, հավնեցա ]. Ինչպես է կյանքը հայ կնոջ հետ

[ Եկա, տեսա, հավնեցա ]. Ինչպես է կյանքը հայ կնոջ հետ

newmag-ը զրուցում է Հայաստանում մշտական բնակություն հաստատած արտասահմանցիների հետ՝ պարզելու՝ ինչ են մտածում հայերի ու իրենց նոր կենսատարածքի մասին:

Կարել Հոֆստրան ծնվել է Նիդերլանդների հարավում գտնվող Լեյդեն քաղաքում: Որպես իրավաբան՝ Կարել Հոֆստրան կարող էր բարձր աշխատավարձ ստանալ, եթե մնար իր երկրում կամ ընտրեր եվրոպական այլ քաղաքում ապրելու հեռանկարը: 2005-ին ամուսնացել է հայուհու հետ ու արդեն տասը տարի հայաստանցի է: Ասում է՝ երբ որևէ երկրում այդքան ժամանակ ապրում ես, որոշ չափով այդ երկիրը դառնում է քոնը:

Նրան այստեղ շատ բաներ դեռ ապշեցնում են կամ մտահոգում: Նա իր եվրոպական ռացիոնալիզմով այստեղ դեռ չի կարողանում համակերպվել զուտ արևել յան իռացիոնալիզմի հետ: Բայց նրա հոգում դեռ թարմ են իր մոր մանկության հուշերը՝ դպրոցական դասագրքից շիկահեր, կապտաչյա հայերի մասին հուզիչ պատմություններով:

holandՆիդերլանդներում միայն մայրն է ու մորաքույրը: Չնայած նրանք քիչ բան գիտեին Հայաստանի մասին, բայց հիմա սիրում են այս երկիրը: Հայաստանը նրանց հիշեցնում է 60-70-ականների Հոլանդիան՝ պահպանողական կարգերով, ընտանեկան ավանդույթներով: Մոր սերնդի համար Հայաստանը ավելի ճանաչելի էր: Նրանց համար այն գոյություն ուներ քարտեզի վրա: Կարելի մայրը հաճախ էր պատմում մի դեպք, որ շատ է տպավորվել երիտասարդի մտքում: Մայրն ասում էր՝ իրենց դպրոցում շատ էին խոսում Աստվածաշնչի մասին: Մի նկարազարդ դասագիրք ունեին: Նկարներից մեկում հայերն էին պատկերված՝ կոկիկ, մաքուր, սպիտակ հագուստով, կապուտաչյա ու շիկահեր մարդիկ: Այդ նկարի տակ գրված էր, որ նրանց կոտորել են քրդերն ու թուրքերը: Երիտասարդ սերունդը Հոլանդիայում այս գրքով այլևս չի սովորում:


Մեծ հայկական սեր

2005-ին տեսա այդ աղջկան: Նրան նախկինում էլ էի հանդիպել: Մի տարի առաջ, երբ դեռ Վրաստանում էի աշխատում, աշխատանքային այցով Հայաստանում էի: Այն ժամանակ էլ նկատեցի` գեղեցիկ աղջիկ է: Ու մեկ տարի անց սկսեցի այստեղ աշխատել նրա հետ` ԵԱՀԿ գրասենյակում: Ես ինքս ինձ հրավիրում էի սուրճի, օգտվում շոկոլադից, որը միշտ առկա էր աղջիկների սենյակում, զրուցում: Ժամանակի ընթացքում համակրանքը ավելի լուրջ զգացմունքի վերածվեց: Բայց խնդիր կար: Ինձ համար սկզբունքային է` աշխատանքը պետք է տարանջատել անձնականից: Ճիշտ չէ հարաբերություններ ունենալ գործընկերոջ հետ: Նրան ասացի այդ մասին: Նա էլ այդ կարծիքին էր և չնայած շատ էր սիրում իր աշխատանքը, ընդունվեց այլ գործի: Այդպես ամեն ինչ սկսվեց: Ամուսնացանք և հիմա 3 հիանալի երեխա ունենք:

«Armenian փեսա»

Իհարկե, գիտեմ աղմկոտ հայ զոքանչ-աներների մասին, որոնք շատ բաներում թելադրում են փեսային` ինչ կարող է անել, ինչ`ոչ: Կան եղբայրները, քույրերը, հեռու-մոտիկ բարեկամները, որ իրենց հերթին քեզնից լավ գիտեն անելիքդ: Ու դու չունես ոչ մի գաղտնիք, անձնական որևէ բան: Այդ ամենը, բարեբախտաբար, մեր պարագայում չի եղել: Տաթևիկի ընտանիքը շատ հանգիտ, համեստ է: Օգնում են, ինչով կարող են` առանց որևէ բանի մեջ խառնվելու: Եվ ընդհանրապես հիանալի է լինել «Armenian փեսա»:

Հայ կանայք

Հրապուրիչ են: Ու սա միայն իմ կարծիքը չէ: Օտարերկրացի ընկերներիցս էլ հաճախ եմ լսում: Հայուհիները լավ են հագնվում, խնամված են, ընդգծում են իրենց առավելությունները: Բայց արտաքին տեսքը միակ բանը չէ, որ կնոջը հրապուրիչ է դարձնում: Հայ աղջիկներն ու կանայք նաև լավ կրթված են, դաստիարակված, խելացի: Նրանք հասկացող են, ընկերական ու ընտանիքին անչափ նվիրված: Այս հատկանիշները բոլոր տղամարդիկ են գնահատում, և կապ չունի` հայ է, ռուս, հոլանդացի, թե ամերիկացի: Կարծում եմ` Հայաստանի շարժիչ ուժը կանայք են: Նրանք են առաջ տանում երկիրը:

IMG_7295

 

Անհանգստացնում է

Կաշառակերությունը, աղքատությունը, սահմանափակ հնարավորությունները: Մարդկանց թվում է` նրանք անզոր են. չեն կարող ոչինչ փոխել երկրում: Այստեղ մարդիկ կարծես տեղի են տվել, հանձնվել են: Կարծում եմ` առաջին հերթին պետք է քաղաքացիական հետաքրքրություն դրսևորեն: Պետք է հետևեն, կարծիք կազմեն, հասարակական, սոցիալական կազմակերպություններում ներգրավվեն: Լինելով ակտիվ և պահանջկոտ քաղաքացի` կկարողանան ազդել երկրի ընթացքի վրա: Այլ բաներ էլ կան, որ անհանգստացնող են: Մարդիկ շատ են ծխում, անառողջ սնունդ շատ են օգտագործում, սպորտով էլ քիչ են զբաղվում: Չնայած վերջին տարիներին շատացել է սպորտով զբաղվող մարդկանց թիվը, որն ինձ շատ է ուրախացնում: Կարծում եմ՝ մնացածն էլ ժամանակի խնդիր է… Օրինակ՝ ես մի խումբ ընկերներ ունեմ, որոնք առողջ ապրելակերպ ունեն և լուրջ սպորտով են զբաղվում: Իրենց հետ թենիս ենք խաղում, դահուկ քշում, հեծանիվ քշում…

Հարևանները

Ես սովորաբար չեմ սիրահարվում որևէ երկրի: Ամեն ինչ կախված է մարդկանցից: Հայերին շատ հատկանիշներով եվրոպացու եմ նմանեցնում: Երբ ապրում էի Վրաստանում, հաճախ էի համեմատում հայերին ու վրացիներին: Հայերը ավելի հանգիստ են, երբ խոսքը վերաբերում է ընթրիքին, ընտանեկան հավաքույթներին, ընկերական հանդիպումներին: Հայ ընկերների հետ կարող եմ գնալ որևէ տեղ ու երեկոյան ժամը տասին շնորհակալություն հայտնել և հեռանալ, քանի որ վաղը աշխատանքի եմ: Մի խոսքով՝ այնպես, ինչպես Եվրոպայում են անում: Վրաստանում անհնար է երեկոյան տասին լքել ընկերական հավաքույթը: Նրանք հարցնում են` ինչո՞ւ, դեռ մի բաժակ էլ պետք է խմենք: Կեսգիշերին էլ ասես` իրոք, գնալու ժամանակն է, նորից չեն թողնի: Հայերի հետ, հակառակը, ավելի հարմար է հանգիստ ժամանակ անցկացնելը:

IMG_7206

Ափսոս

Երբ պետք է հերթ կանգնեն կամ սպասեն երթևեկության ժամանակ, կամ եթե փողոցը նեղ է, միայն մի մեքենա կարող է անցնել, հայերը երբեք չեն կանգնի շարքով ու չեն սպասի: Իրենց կոտորելով շրջանցում են, գնում առաջ, կանգնում են կարմիր լույսի տակ, ու երբ լուսացույցը կանաչում է, ոչինչ չի կատարվում, կարծես բոլորը քնած են: Մի քանի վայրկյան անց նոր սկսում են դանդաղորեն շարժվել տեղից: Լավ, եթե այդքան շտապում էիք, ու երբ վերջապես կանաչ լույս է վառվում, քնո՞ւմ եք տեղում: Ներեցե՛ք, բայց սա չեմ կարողանում ընկալել:

Գրել կարծիք