Աստվածուհու հետքերով. Աստղիկի ջրվեժի գաղտնավայրը

Աստվածուհու հետքերով. Աստղիկի ջրվեժի գաղտնավայրը

Տիգրան Զարեյանը «Սեփական փորձով» հայտնաբերել է Խոսրովի արգելոցի բնակերտ հրաշքը՝ սիրո և գեղեցկության աստվածուհու լոգարանը:

Անառիկ ժայռեր ու կուսական անձավներ: Թունավոր սողուններ ու թռչող գիշատիչներ: Ամենահայտնի ու ամենաանհայտ արգելոցը: Խոսրովի անտառ:

Խոսրովի արգելոցում է գտնվում Աստղիկ աստվածուհու ջրվեժը: Ըստ լեգենդի՝ դիցուհին ամեն երեկո ջրվեժի տակ լոգանք էր ընդունում:

sepakan-1Իմ նպատակն է գտնել Աստղիկի ջրվեժն ու, ինչպես ավանդության մեջ է նկարագրվում, կանգնել ջրվեժի տակ: Անտառապահների մեծ մասն ու անգամ տարեց տեղացիները դժվարանում են ասել, թե որտեղ է գտնվում բնակերտ հրաշքը: Միակ ու եզակի կողմնորոշիչը Գառնու տաճարն է: Հենց այդտեղից էլ սկսում եմ ճանապարհն ու մի քանի ժամ արևելք շարժվելուց հետո հայտնվում եմ գրեթե անանցանելի տարածքում:

43_newmag_print_final-27650-60-մետրանոց ժայռի կատարին հասնելով՝ մանրակրկիտ ուսումնասիրում եմ դիմացս ընկած տարածքը: Պարզվում է՝ մեծ ու գեղեցիկ հովտում եմ գտնվում: Բացվող տեսարանը հեքիաթային ֆիլմի դրվագ է հիշեցնում: Կենտրոնով հոսում է գետը, շուրջբոլորն էլ բարձր ծառեր են ու վեր խոյացող ժայռեր: Իմ ճանապարհն անցնում է վաղուց լքված գյուղի միջով:

sepakan-7Անցյալ դարի 40-ականներին այստեղ փոքր գյուղ է եղել, որտեղ հիմնականում զբաղվել են անասնապահությամբ ու երկրագործությամբ: Գյուղի միակ ու եզակի հուշակոթողը Իոսիֆ Ստալինի արձանն է եղել: Հայաստանի անկախացումից հետո են կտրել Ստալինի արձանի գլուխը, ու այժմ ոչ ոք չգիտե, թե որտեղ է այն: Բայց ինձ ոչ թե այլազգի դիկտատորն է հետաքրքրում, այլ հայկական դիցարանի տիրուհին:

sepakan-3

Ետևում թողնելով նախկին բնակատեղին՝ շարժվում եմ առաջ: Շուտով մթնելու է, ու հարկավոր է գտնել արգելոցի ամենաանհայտ ու ամենամեծ քարանձավը:

Ասում են` սա արգելոցի ամենամեծ քարանձավն է, որտեղ կարող է տեղավորվել 1000 մարդ:

Սակայն թունավոր սողունների սպառնալիքի մասին պետք չէ մոռանալ, քանի որ հնարավոր է՝ քարանձավի խորքում հանդիպեմ դրանց: Դա է պատճառը, որ չեմ համարձակվում մինչև վերջին անկյունը ուսումնասիրել այրը: Տարեցները պատմում են, որ այս քարանձավում ժամանակին պատսպարվել են թշնամիներից ու զենք-զինամթերք պահել: Սա եզակիանձավ է կառուցվածքով: Ճիշտ է, ներսում ստալակտիտներ չկան, բայց մեծ ժայռաբեկորներ են միմյանց վրա հենված, ու տպավորություն է ստեղծվում, թե ուր որ է գլխիդ կթափվեն:

Արթնանում եմ վաղ առավոտյան ու նորից շարժվում արևելք: Դարեր շարունակ Խոսրովի արգելոցը հայտնի էր որպես ազնվականների որսատեղի: Տարբեր երկրներից, հատկապես Պարսկաստանից, բազմաթիվ ազնվացեղ կենդանիներ էին բերվում և բազմացվում արգելոցում:

Այստեղ ապրող 142 տեսակի թռչուններից 66-ը հայտնվել են Հայաստանի կարմիր գրքում: 55 կաթնասուններից էլ 18-ն անհետացող կենդանի են:

Հովազը, հայկական մուֆլոնը, բեզոարյան այծը, անդրկովկասյան գորշ արջը, աղվեսն ու լուսանը` բոլորն էլ Կարմիր գրքում են: Խոսրովի բուսական աշխարհում ներկայացված է Հայաստանի ֆլորայի ճիշտ կեսը:

sepakan-6Գետափով բարձրանում եմ վեր: Որքան վեր եմ բարձրանում, գետն այնքան կատաղի է դառնում: Սա նշանակում է, որ ինչ-որ տեղից մեծ քանակությամբ ջուր է թափվում: Անգամ կածան չկա, ու հարկավոր է մոտ 1-1,5 կիլոմետր բարձրանալ ժայռի պռնկով: Դա է պատճառը, որ քայլում եմ դանդաղ ու զգույշ: 5 ժամ պտտվելուց հետո գտնում եմ այն, ինչի համար հասել եմ բնության եզրագծին:Հենց սա է ջրի, սիրո ու գեղեցկության աստվածուհու ջրվեժը:

sepakan-2

Ըստ ավանդույթի՝ Նոյի դուստրն ու Վահագնի սիրեցյալը` Աստղիկ դիցուհին, ոչ ամեն գիշեր, բայց հաճախ էր լոգանք ընդունում այստեղ: Ըստ ավանդազրույցների՝ ընդերքի աստվածը արարչական ընտանիքից գողանում է Աստղիկին, որի հետևանքով արիների միջից վերանում են Սերն ու Գեղեցկությունը:

Բայց Վահագնը, հաղթելով Վիշապին, ազատում է Աստղիկին: Աստղիկը համապատասխանում է հունական Աֆրոդիտե և հռոմեական Վեներա աստվածուհիներին:

sepakan-8Ջրվեժի տակ պառկելն արգելված չէ, բայց կա երկու վտանգ: 16-17 մետրից ջուրն այնպիսի թափով է գահավիժում, որ կարող է կարկտահարել տակը կանգնած մահկանացուին: Ջուրն էլ նույնիսկ ամռանը խիստ սառն է` 3 աստիճան, այնպես որ կարելի է մի քանի րոպեում թոքաբորբ վաստակել: Սա Խոսրովի ամենահայտնի ու անհայտ, ամենագեղեցիկ ու վայրի տեղերից մեկն է: Ջրվեժ, որը եղել է դիցուհու լոգարանը:

Գրել կարծիք