#69. Ֆրանցիսկոս պապը բարության և համեստության մոլորակից

#69. Ֆրանցիսկոս պապը բարության և համեստության մոլորակից

Այն երկրներում, ուր այցելում է Հռոմի պապը, կաթոլիկ բում է սկսվում, անմիջապես ակտիվանում է կաթոլիկ համայնքը, որը պետությունից ստանում է նոր աղոթատեղիներ կառուցելու և նոր սեփականություններ ձեռք բերելու իրավունքներ, նույնիսկ արտոնություններ:

Վատիկանի կարդինալները 2013 թվականի մարտի 13-ին ընտրեցին Սուրբ աթոռի նոր տիրակալին: Հռոմի Ֆրանցիսկոս պապը Վատիկանի պատմության մեջ մի քանի տեսանկյունից դարձավ առաջինը: Նախևառաջ 80-ամյա Խորխե Մարիո Բերգոլիոն Հռոմի առաջին պապն է, որն ընտրվելուց հետո ընդունել է Ֆրանցիսկոս անունը՝ ի պատիվ 13-րդ դարի սրբի: Արգենտինայում իտալացի ներգաղթյալների ընտանիքում ծնված Ֆրանցիսկոսը վերջին 1000 տարում Եվրոպայից չսերող առաջին պապն է և ընդհանրապես առաջինը Հարավային Ամերիկայից: Ճիզվիտների միաբանության որևէ ներկայացուցիչ նրանից առաջ չէր հասել կաթոլիկ եկեղեցու ղեկավարի աթոռին: Բերգոլիոն Ճիզվիտական միաբանության անդամ է դարձել աստվածաբանության ֆակուլտետում սովորելու տարիներին:

pap2

Խորխեն պատանեկան տարիքից հետաքրքրված է եղել գիտությամբ՝ մասնավորապես քիմիայով, նույնիսկ տարված է եղել արգենտինական տանգոյով և ֆուտբոլով, երիտասարդ տարիքում եղել է գիշերային ակումբի դռնապան և հատակ լվացող: Ապագա պապը վաղ հասակից հավատացյալ էր, սակայն կարող էր ընդհանրապես կղերական չդառնալ, եթե մի օր եկեղեցու մոտով անցնելիս չլսեր աղոթքի ձայնը և չհմայվեր դրանով: Հենց այս դեպքից հետո նա որոշում է ընդունվել հոգևոր ճեմարան: Սակայն կրոնական կյանքի վաղ տարիներին էլ Խորխեն հանդիպել է աշխարհիկ կյանքի գայթակղություններին: Ֆրանցիսկոս պապն իր հուշերում պատմել է, որ ճեմարանում սովորելու տարիներին խենթի պես սիրահարված է եղել մի աղջկա և որոշ ժամանակ մտորել է կրոնական կյանքը թողնելու մասին, սակայն նրա ճակատագիրն այլ ընթացք է ունեցել:

pap-1

Խորխե Բերգոլիոն Արգենտինայում սկսած կրոնափիլիսոփայական բարձր կրթությունը շարունակել է Իսպանիայում և Գերմանիայում: Հայրենիք վերադառնալուց հետո նա դառնում է Արգենտինայում հարգված հոգևոր գործիչ: 1970-80 ական թվականներին հայր Բերգոլիոյին վստահում են Արգենտինայում կրոնական համայնքների հովվապետւթյունը: 1992 թվականին նա դառնում է Բուենոս Այրեսի եպիսկոպոսը, 1998 թվականին` մայրաքաղաքի արքեպիսկոպոս: 2001 թվականին Հռոմի Հովհաննես Պողոս Երկրորդ պապը նրան կարգում է կարդինալ:

Սակայն կրոնական աստիճանի աճին զուգընթաց, հայր Բերգոլիոյի համեստ կենցաղն ու բնավորությունը չփոխվեցին: Նույնիսկ կարդինալ լինելով նա շարունակում էր ապրել ոչ թե իր համար հատկացված դղյակում, այլ Բուենոս Այրեսի իր փոքր տանը: Հռոմի պապ դառնալուց հետո նա նախընտրում է կարդինալների հետ երթևեկել միկրոավտոբուսով` ավտոտնակում թողնելով իր համար նախատեսված շքեղ մեքենան: Խորխե Բերգոլիոն` լիներ ուսանող, հասարակ հոգևորական, թե Արգենտինայի կարդինալ, մշտապես ինքն էր պատրաստում իր ճաշն ու զբաղվում տնային գործերով: Նույնիսկ հիմա, երբ Ֆրանցիսկոս պապին հարցնում են, թե ինչն է ամենից շատ կարոտում, նա նշում է, որ կարոտում է ժամանակները, երբ կարող էր ազատ քայլել Բուենոս Այրեսի փողոցներով, այցելել պիցերիա և համտեսել իր սիրած պիցցան:

69-for-print-521

Զարմանալի է, բայց Հռոմի պապը 1990 թվականից հեռուստացույց չի դիտել: Իր խոսքով` հեռուստատեսությունն իր համար չէ: Իսկ իր երկրպագած ֆուտբոլային ակումբի՝ «Սան Լորենցո Ալմագրոյի» հանդիպումների արդյունքների մասին տեղեկանում է իր շվեյցարական պահակախմբի թիկնապահներից:

Ֆրանցիսկոս պապը հատկապես ակտիվ է Եվրոպայի գլխավոր խնդիրը դարձած փախստականների հարցում: Նա եվրոպական երկրների առաջնորդներին կոչ է անում Մերձավոր Արևելքից ու Հյուսիսային Աֆրիկայից ժամանող հազարավոր գաղթականներին ընդունել և ապաստան տալ՝ նշելով, որ ներգաղթյալները ոչ թե վտանգավոր են, այլ վտանգի մեջ են: Վերջերս Հունաստան կատարած այցի ժամանակ նա այցելեց փախստականների ճամբար և նրանցից մի քանիսին իր հետ տարավ Հռոմ: Պատահական չէ, որ 2013 թվականին Հռոմի պապի աստիճանում նրա ընտրվելը ողջունեցին Բուենոս Այրեսի իսլամական համայնքի ղեկավարները, որոնք Ֆրանցիսկոսին բնորոշեցին որպես իսլամական համայնքի մեծ ընկերոջ և մարդու, որը մշտապես կողմնակից է կրոնների երկխոսությանը:

pap

Կարդինալ Բերգոլիոյի` Հռոմի պապ դառնալը խանդավառությամբ ընդունեցին նաև Հայաստանում և սփյուռքում: Դրա գլխավոր պատճառն այն էր, որ դեռ 2006 թվականին` լինելով Արգենտինայի հոգևոր առաջնորդ, կարդինալ Բերգոլիոն Բուենոս Այրեսում Հայոց ցեղասպանության 91-րդ տարելիցի միջոցառումների ժամանակ Թուրքիային կոչ էր արել ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը: 2014 թվականի վերջին Նորին Սրբությունը ժամանել էր Թուրքիա: Լավ իմանալով պապի հայացքները, Էրդողանը փորձել էր ճոխ ընդունելությամբ սիրաշահել նրան ու կանխել Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին Վատիկանից բխող «վտանգները»: Սակայն 2015 թվականի ապրիլին Վատիկանում կայացած` Հայոց ցեղասպանության նահատակների հիշատակի իր մասշտաբային պատարագով Ֆրանցիսկոս պապը հաստատեց Հայոց ցեղասպանության հարցում իր դիրքորոշումն ու իր անձնական բարձր հատկանիշները:

Գրել կարծիք