«Մարսել» անհաջողությունը և կարողանալ պարտվել

«Մարսել» անհաջողությունը և կարողանալ պարտվել

newmag-ը զրուցել է վերջին շրջանում ցավոտ պարտություններ կրած մարզիկների հետ՝ հասկանալու համար, թե ինչպես է պետք դուրս գալ հոգեբանական սթրեսից, և ինչպես «մարսել» պարտությունը:

Հաղթանակ և պարտություն: Երկու խաբեբա, որ հաճախ փոխում են տեղերը՝ ոգևորություն կամ հիասթափություն պատճառելով իրենց լուրջ ընդունող մարդկանց: Հաղթանակի դափնիները նույնքան խաբուսիկ են, որքան պարտության դառնությունը: «Պարտությունը որբ է, մինչդեռ հաղթանակը բազում ծնողներ ունի»: Հաղթել կարողանալը հեշտ չէ, բայց պետք է կարողանալ նաև պարտվել: Պարտվել՝ պահպանելով արժանապատվությունը: Պարտվել՝ չկորցնելով դեմքը: Պարտվել՝ չտրվելով ամոթից տանջվելու, անարգանքի ենթարկվելու կամ խայտառակ լինելու բարդույթին:

Մրցապայքարի դուրս եկած մարզիկները բաժանվում են 2 խմբի՝ պարտվողների գլխահակ բազմություն և հաղթողը՝ հպարտ միայնության մեջ: Պարտվողները շատ են: Նրանք սովորաբար մեծամասնություն են:

Հրաչիկ Բաբայան / հրաձիգ

hrachikkk

«Պարտվելուց հետո փորձում եմ թերացումներս գտնել, որպեսզի այլևս չանեմ նույն սխալը: Եթե պարտվել չիմանաս, չես կարող հաղթել: Բաքվի եվրոպական խաղերում կրած պարտությունից հետո մտքերս ամբողջովին խառնվել էին: Եզրափակիչ փուլում պարտվելուց հետո երկու ժամ չէի ուզում որևէ մեկի տեսնել, չէի լսում որևէ կարծիք, ուզում էի մոռանալ եղածն ու մենակ մնալ:

Մարզիչիս հետ մի քանի բառ խոսեցի, հետո խնդրեցի, որ ինձ մենակ թողնեն: Պատկերացնո՞ւմ եք, առաջին անգամ գնացել եմ մեծահասակների հետ պայքարելու, այն էլ Բաքվում, եվրոպայի երիտասարդական ռեկորդ եմ սահմանել որակավորման փուլում, իսկ եզրափակիչ փուլում պարտվել եմ: Տրամադրություն չունեի:

Այդ գիշեր ուշ քնեցի. ինքս իմ մեջ գտա սխալներս: Պարտությունն ինձ համար ցավ է, ափսոսանք: Մտածում եմ անել ամեն ինչ, որպեսզի իմ ու մարզչիս տանջանքը ապարդյուն չանցնի: Փոքր տարիքում ամեն պարտությունից հետո որոշում էի այլևս չզբաղվել սպորտով:

hrachik

Հիմա, երբ արդեն ամբողջովին ընկղմված եմ հրաձգության մեջ, այդպիսի հիմար մտքեր չեն պտտվում ուղեղումս: Չգիտեմ` ինչ կարող է լինել, որ պարտությունից հետո ավարտեմ կարիերաս»:

Միհրան Հարությունյան/ ըմբիշ

mihrann

«Պարտությունն ինձ համար այլ պատմություն է: Ինչպե ՞ս առաջ շարժվեմ, սխալներ քիչ թույլ տամ, որպեսզի ինձ այլևս չհարցնեն, թե ինչ է պարտությունն ինձ համար: Լաս Վեգասի աշխարհի առաջնությունում իմ գոտեմարտի ժամանակ մրցավարների կողմնակալությունն ու իմ պարտությունը ամեն ինչ կոտրեցին ներսումս: Չկար մեդալը, որին արժանի էի. այն գողացան:

Տրամադրություն չունեի, չէի ուզում տեսնել որևէ մեկին, չէի ուզում քննարկել գոտեմարտի դրվագները: Չէի ուզում լսել ըմբշամարտի մասին, մրցավարների մասին, խոսելու ցանկություն չկար: Փորձում էին ինձ քաջալերել, հանգստացնել… Ասում էի` անհեթեթ մի´ խոսեք: Զգացմունքներս զսպել չեմ կարողանում:

Ընդհանրապես պարտությունն ինձ համար մահ է, մեծ սթրես, ցավ: Շատերը կարող են չհասկանալ ինձ, իմ այս բառերը, բայց ես այսպիսին եմ: Րոպեներ, ժամեր, օրեր շարունակ չէի ուզում լսել ոչնչի մասին: Բոլորն ու ամեն ինչ ազդում էին նյարդերիս վրա:

Երբեք չեմ ցանկացել արդարացնել ինձ, պատճառաբանություն բռնել, թե ինչու պարտվեցի: Պարտության սթրեսից դուրս գալու համար պետք է ավելի մեծ նվիրումով շարունակել մարզումները:

mihran

Ինձ մոտիվացնում են հավատն ուժերիս նկատմամբ, աղջիկս, որն այժմ ինձնից հեռու է` Ռուսաստանում: Շատերն են ցանկանում տեսնել իմ հաղթանակը. Այդ փաստն ինձ դնում է զսպանակի վրա ու մղում առաջ»:

Հրանտ Մելքումյան/ շախմատիստ, գրոսմայստեր

Hrantmel

«Պարտություններից հետո ինձ համար «շտապ օգնություն» են ընկերներս` թե´ հավաքականի տղաները, թե´ պարզապես ընկերներս: Կարևոր է պարտությունից հետո առողջ դատել, լինել ուժեղ, որպեսզի հաղթահարես պարտությունդ: Միջազգային մրցաշարի էինք մասնակցում արտասահմանում: Պարտությունը մոռանալու համար գնացինք մի քիչ խմելու, մտքերը ցրելու:

Չեմ հիշում` աղջիկներ կայի՞ն մեզ հետ, թե՞ ոչ: Հաղթելուց հետո լիցքաթափվելու համար երբեմն գնում ենք որևէ տեղ` մի փոքր խմելու: Բայց պարտության ցավը «խմիչքի մեջ խեղդելը» լավագույն տարբերակը չէ: Պարտությունից հետո քնելն ամենաբարդ գործն է, իսկ, ա՛յ, արտասվելն օգնում է: Կրկնակի տհաճ էր պարտությունը Բաքվում կայացած՝ աշխարհի գավաթի խաղարկության ժամանակ:

Գաբրիել Սարգսյանի հետ մի անգամ մեկնեցինք պատանիների Եվրոպայի առաջնության. նոր էինք ծանոթացել: Ես 9 տարեկան էի, նա` 15: Բնական է, սկսնակ էի, ու առանց պարտության չէր լինի: Ինձ պարտված ու հուսահատ տեսնելով` Գաբին մոտենում ու խորհուրդ էր տալիս որևէ գիրք կարդալ:

hrant

Շախմատիստները հանգիստ բնավորություն ունեն, բայց կան տարօրինակ կերպարներ: Գիտեմ շախմատիստի, որը պարտիայի ժամանակ կրծում է շախմատի քարը, երբ ինչ-որ բան չի ընթանում իր ծրագրածով, կամ զգում է վերահաս պարտությունը: Դա նյարդային դրսևորում է, բայց ես այդպիսին չեմ:

 

Գրել կարծիք