Հայկական «Մրրկահավն» ընդդեմ Հիտլերի «Բարբարոսայի»

Հայկական «Մրրկահավն» ընդդեմ Հիտլերի «Բարբարոսայի»

Երկրորդ աշխարհամարտը սկսվեց 1939 թ. սեպտեմբերի 1-ին և ավարտվեց 1945 թ. սեպտեմբերի 2-ին: Ի՞նչ էր նախատեսել ֆաշիստական Գերմանիան, ու հայերն ինչպե՞ս կարողացան ի չիք դարձնել «Բարբարոսա» պլանը:

Բրիտանիայի դեմ պատերազմը սառը ցնցուղ դարձավ Գերմանիայի համար, և Հիտլերը հասկացավ, որ իրեն ռեսուրսներ են պետք պատերազմը շարունակելու համար: Գերմանիան հասկացավ նաև, որ ամբողջ աշխարհը կայծակնային պլանով գրավել հնարավոր չէ, և անհրաժեշտ է պատրաստվել տևական պատերազմի: Ռազմական ռեսուրսները, սակայն, սակավաթիվ երկրներում էին, մասնավորաբար Խորհրդային Ռուսաստանում:

Ֆաշիստական Գերմանիան բոլոր հաշվարկներով պետք է հարվածեր Խորհրդային միությանը: Պլանը հետևյալն էր. Գերմանական զորքերը բաժանվել էին 3 խմբի` կենտրոնական զորախումբ, հյուսիսային և հարավային: Ամեն բանակային խմբավորումն ուներ իր հստակ պլանը:

images (1)Առաջին պայթյունը տեղի ունեցավ 1941 թվականի հունիսի 22-ին՝ ժամը 3-ին: Վերմախտի զորքերը 1600 կիլոմետր երկայնքով հարձակվեցին Խորհրդային միության վրա: Սա ահռելի լայն ճակատ էր պատերազմի համար: Գործարկվեց Հիտլերի մեքենան, որը ռուսներին անակնկալի բերեց: Առաջին հարվածն ընդունեցին Բրեստի պաշտպանական դիրքերը:

Ճակատամարտ չէր, հուսահատ պաշտպանողական մարտ էր: Զինվորները կռվելու դուրս եկան նույնիսկ գիշերազգեստով: Նորագույն նռնականետները՝ ընդդեմ հնագույն բերդի պատերի:

Պաշտպանությունը ձգվեց 10 օր: Գերմանացիների հարձակումից մի քանի րոպե անց առաջին հաղորդագրությունն ուղարկեցին Մոսկվա: Ինֆորմացիան մոտավոր էր, որովհետև ճակատային գծի կապը շատ տեղերում վնասվել էր: Գեներալ Ժուկովը առաջինը հասկացավ, որ այս պատերազմը երկարատև է լինելու: Նա զեկուցեց Ստալինին:

66Ստալինը չցանկացավ հավատալ, որ պատերազմը սկսվել է: Ստալինը կրկին հարցրեց` գուցե սա ընդամենը պրովոկա՞ցիա է: Բայց ո՛չ: Հիտլերը ծրագրել էր երեք ամսում ոչնչացնել Խորհրդային միությունը: Ստալինի անտեղյակության ու դյուրահավատության մասին տեսակետները հակասական են. մի մասը պնդում է, որ Ստալինը, իրոք, անտեղյակ է եղել, մյուս մասի հավաստմամբ էլ Խորհրդային միությունը հստակ գիտեր այդ հարձակման մասին և նույնիսկ դրան պատրաստվել էր:

Առաջին իսկ օրը գերմանական տանկերը 50 կիլոմետր առաջխաղացում ունեցան: Գերմանիայի քարոզչապետ Գեբելսը հայտարարեց, որ դա տեղի է ունեցել պաշտպանական նպատակով: Գերմանիայի ամբողջ զորքը հավատաց այդ հայտարարությանը:

Իրականում Գեբելսի հայտարարությունը այնքան էլ հեռու չէ իրականությունից: Համենայն դեպս, այսօր կան փաստաթղթեր, որոնք վկայում են, որ Խորհրդային միությունը, իրոք, պատրաստվել էր նախահարձակ պատերազմի:

war_barbarossaԳերմանիան «Բարբարոսա» պլանը մշակել էր այնպես, որ Խորհրդային միության վրա պետք է հարձակվեր մայիսին, պարզապես Հարավսլավիայի և Հունաստանի դեպքերը գերմանական բանակին ստիպեցին մեկուկես ամսով հետաձգել հարձակումը:

Խորհրդային բանակը այդ ժամանակ ուներ ավելի քան 5-միլիոնանոց զորք, ավելի քան 300 դիվիզիա, 25 հազարից ավելի տանկ, 20 հազարից ավելի օդանավ և 110 հազարից ավելի հրանոթ: Թվում էր, թե խելահեղություն է 5 անգամ քիչ զինտեխնիկայով ու զորքով հարձակվել Խորհըրդային միության վրա: Բայց,այնուամենայնիվ, Գերմանիան հարձակվեց:

Պատերազմից առաջ տպագրված «Մայն կամպֆ» գրքում կարելի է գտնել բոլոր հարցերի պատասխանը: Գերմանիայի կայսրության տարածքային ախորժակը ձգվում էր Ատլանտյան օվկիանոսից մինչև Ուրալյան լեռներ: Ու ինչի՞ հաշվին: Նոր տարածքների, արյունալի բախումների, ռասայական խտրականության, խաչակրաց արշավանքների ու Ռուսաստանի վրա արշավի հաշվին: Ֆաշիստների առաջնորդը անընդհատ կրկնում էր, որ Խորհրդային միության դեմ ռազմական կամպանիան ընդամենը խաղ է պատերազմի մեջ, և որ գերմանացիները կարող էին միանգամից ոչնչացնել խորհըրդային մի քանի բանակ:

Իրականում պատերազմի սկզբում Գերմանիան անուրանալի հաջողություններ ուներ: Ընդամենը 5 շաբաթ հետո գերմանացիները գերի վերցրին ավելի քան մեկ միլիոն խորհրդային բնակիչների: ԽՍՀՄ-ն այդ պատերազմին պատրաստ չէր ամենից առաջ այն պատճառով, որ մարտական պատրաստության և բանակաշինության պրոցեսները չէին գնացել այն հունով, ինչպես պետք էր:

Ընդհանրապես ռուսական զորքը պատերազմներում հաջողություններ է ունենցել երկարատև գործողությունների շնորհիվ: Եվ հաղթանակ է տարել հակառակորդին հյուծելու շնորհիվ, իսկ Գերմանական բանակը սովոր էր կայծակնային արագությամբ հաղթանակ տանել:

68049769_35799Առաջին հաջողություններից հետո Բեռլինում` վերմախտի շտաբ-կայանում, Հիտլերը որոշեց պատերազմը տանել ոչնչացման ճանապարհով: Գեներալ-ֆելդմարշալ Քեյթելը դիկտատորի աջ ձեռքն էր: Ապագայում նա պատասխանատվություն կկրի ռազմական հանցագործությունների համար: Ենթակաները հրամանները հաճախ կատարում էին՝ առանց մտածելու ու վերլուծելու, առանց քննարկելու և չէին 1լ կարող քննարկել, վերլուծել ու հասկանալ, որ իրենց արածը հանցագործություն է:

Լավ նախապատրաստված մասսայական ահաբեկչությունը իրականացնում էին էսէսականների հատուկ զորքերը: Հրամանի հեղինակներն էին Հիմլերն ու Հայնրիխը: Եվ նրանք պատրաստ էին ոչ միայն խորհրդային զորքի ու հրամանատարների դեմ իրականացնել հանցագործություններ, այլև խաղաղ բնակիչների: Գրավյալ տարածքներում տուժում էին Երկրորդ աշխարհամարտի գլխավոր զոհերը` հրեաները: Կարելի էր նրանց սպանել ամեն պահ ու առանց պատճառի: Երբեմն հրեաների սպանությունը առանձնակի վայրագություններով էր իրականացվում ու հատուկ դաժանությամբ: Մինչև շնչահեղձություն: 250 հազար մարդ ոչնչացվեց Մինսկում: Ռազմադաշտ մտան նախկին ցեղասպանվածները, ու պայքարը դարձավ անողոք:

nelson-texekanq

Հայերը գրեթե բոլոր բնագավառներում էին ու գրեթե բոլոր զորամիավորումներում: Օրինակ` ավիացիայի ոլորտում առաջին դիրքում էր Նելսոն Ստեփանյանը: Նա աչքի ընկավ Լենինգրադի մարտերում և բավական արագ դարձավ «տորպեդահարող գրոհիչ»:

Նելսոն Ստեփանյանը եզակի էր այն առումով, որ կարողացել էր իրականացնել «ստոպմատչային» ռմբակոծության տեսակը: Դա աշխարհի բարդագույն գործողությունն է: Ռազմօդանավը, ցածր թռչելով, ոչ թե ուղիղ ռումբ էր նետում, այլ բարձր արագության և թռիչքի ցածրության շնորհիվ ռումբն արձակում էր օդանավից: Ռումբը, հարվածելով ջրին ու ցատկելով` դիպչում էր նավակողին:

 

nelsonԱյդպիսի գործողություն քիչ օդաչուներ են կարողացել իրականացնել, մանավանդ Խորհըրդային միության տարածքում: Եվ Նելսոն Ստեփանյանը ոչ միայն յուրացրեց դա, այլև իր գնդին սովորեցրեց: Հիմա տարբեր տեսակետներ կան, ըստ որոնց՝ Նելսոն Ստեփանյանը կարող էր դառնալ լավագույնը, եթե չզոհվեր:Նելսոն Ստեփանյանը զոհվեց ու ամենից առաջ՝ խորհրդային բանակի թափթփվածության ու անկազմակերպվածության պատճառով:

1941 թվականի ձմռանը գերմանական հարձակումը կանգնեցվեց Մոսկվայի մոտակայքում: Բայց Հիտլերի սանձազերծած ոչնչացման պատերազմը շարունակվեց:

Գրել կարծիք