Բժիշկ մահը. հազարավոր մարդկանց մարդասպանը երբեք չի զղջացել

Բժիշկ մահը. հազարավոր մարդկանց մարդասպանը երբեք չի զղջացել

Բժիշկ Յոզեֆ Մենգելեն համարվում է նացիստական ամենամոլագար հանցագործներից մեկը:

Դժբախտաբար նրան վերագրվող սարսափելի պատմությունների մեծմասն  իրական է: Հիշելով նրա ողջ մնացած «հիվանդների» սարսափելի պատմությունները , ինչի ասես կարելի է հավատալ:  Բայց բժիշկն իսկապե՞ս խելագար էր կամ արյունարբու մարդասպան: Ակնհայտ է, որ ոչ: Ունենալով սուր միտք և փայլուն կրթություն, «մահվան հրեշտակը» զուրկ էր մարդկայինից ու կարեկցելու զգացումից: Նա հասնում էր նպատակին՝ իր հետևից սփռելով մահ և վիշտ:

Յոզեֆ Մենգելեն ծնվել է 1911 թվականին, բավարիական Գյունցբուրգ քաղաքում: Ապագա բժշկի երիտասարդությունը  տիպիկ գերմանական էր: Ընկնելով նացիստական պրոպագանդայի ազդեցության տակ, նա դառնում է ռադիկալ նացիստական կազմակերպության անդամ:

Ռադիկալ նացիստական կազմակերպության անդամները, 1934 թվական:

Սակայն գիշերային ջահերով  երթն ու հրեական խանութներ այրելը չեն գրավում  խելացի երիտասարդին, այդ իսկ պատճառով  Մենգելեն  մեկ տարի անց բաժանվում է  զինյալներից, պատճառաբանելով, որ առողջական խնդիրներ ունի: Նա տարվում է գիտությամբ,  ստանալով բժշկական դիպլոմ  և աշխատանքի անցնում կենսաբանության և  ռասայական հիգիենայի ինստիտուտում `որպես դոկտոր Օտմար ֆոն Վերշուերի օգնական:

Յոզեֆ Մենգելեն

Վերշուերի  հետ միասին Մենգելեն զբաղվել է գենետիկայի հարցերով, շեշտը դնելով հատկապես երկվորյակների և  զարգացման տարբեր անոմալիաների վրա: Երբ Ադոլֆ Հիտլերը եկավ իշխանության, ինստիտուտը թողեց բոլոր անհեռանկարային խնդիրները և ամբողջովին անցավ ռասայական հարցերի ուսումնասիրությանը: Պատերազմի թեժ շրջանում՝ 1942 թ-ին, Մենգելեին  առաջարկում են «հանուն հայրենիքի փառքի» աշխատել Լեհաստանի համակենտրոնացման ճամբարում: Երիտասարդ մասնագետն անմիջապես  համաձայնվում է:

Ձախից առաջինը Յոզեֆ Մենգելեն է

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի առաջին օրերից Յոզեֆը` որպես զինվորական բժիշկ, գտնվում էր ռազմական գործողությունների կիզակետում։ Վիրավորվելուց հետո նա շարային ծառայության համար անպիտան է  ճանաչվել և 1943թ. Նշանակվել  Օսվենցիմի համակենտրոնացման ճամբարի գլխավոր բժիշկ։ Շատ գործ է եղել անելու,  քանի որ  բոլոր եվրոպական երկրներից հրեաների են բերել Լեհաստան՝ ոչնչացման համար, և գիտական հետազոտությունների համար բավականին շատ «նյութ» է եղել: Նրա սարսափելի դաժանության պատճառով է, որ այդ ճամբարի բանտարկյալները Մենգելեին անվանել են «բժիշկ մահ»։

Բանտարկյալների նոր խումբը բերում են Աուշվից ճամբար

Յոզեֆի Օսվենցիմ գալուն պես այդ համակենտրոնացման ճամբարը վերածվել է խոշոր «գիտահետազոտական կենտրոնի»։ Ընդ որում, «բժշկի» հետաքրքրությունների շրջանակը շատ լայն է եղել։ Իր գործունեությունը նա սկսել է «արիացի կանանց պտղաբերության բարձրացման» աշխատանքներով: Փորձերի թիրախեն դարձել  ոչ արիական ծագման կանայք։ Այնուհետև Օսվենցիմի գլխավոր բժիշկն իր առջև մեկ այլ նպատակ է դրել, որի հիմքում «ստորին ռասաների» շրջանում ծնելիության մակարդակի իջեցման էժանագին մեթոդների բացահայտումն է եղել։ Տասնյակ հազարավոր կանանց և տղամարդկանց խոշտանգելու ճանապարհով Մենգելեն եկել է այն եզրակացության, որ բեղմնավորումը կանխելու ամենամատչելի եղանակը ստերիլիզացիան է։

Վառարանը

Հրեշավոր բժիշկը նաև փորձեր է կատարել աչքերի գույնը փոխելու ուղղությամբ։ Նա ցանկացել է գործնականում ապացուցել, որ հրեաների շագանակագույն աչքերը չեն կարող դառնալ «զտարյուն արիացու» կապույտ աչքեր։ Այդ նպատակով նա հարյուրավոր հրեաների աչքերի խնձորակների մեջ խիստ ցավոտ կապույտ ներկող հեղուկ է ներարկել, ինչը նրանց կուրացրել է:

Աուշվիցի լաբորատորիաներից մեկում

3000 երկվորյակներից միայն 258-ն են  կենդանի մնացել մոլագար բժշկի կատարած փորձերից հետո։ Այս փորձերն իրականացնելու համար Մենգելեն անձամբ  է «դիմավորել» Օսվենցիմ ժամանող բանտարկյալներով լի գնացքները և առանձնացրել գնացքից իջնող երկվորյակ երեխաներին։ Այնուհետև Յոզեֆը երեխաներից մեկին վարակել է տիֆով և սպասել, թե հիվանդությունն ինչ ընթացք կունենա, իսկ մյուսին օգտագործել է ստերիլիզացիայի փորձերի համար։ Երկվորյակներին խայտառակ խոշտանգումների է ենթարկել՝ արյան փոխներարկում, օրգանների փոխպատվաստում, սեռափոխություն և այլն։ Ականատեսների վկայությամբ` մինչև իր խայտառակ գործողություններին դիմելը  նա շոյել է  փոքրիկների գլուխը և շոկոլադ տվել:  Այն մանուկներին, ովքեր չեն դիմացել փորձերի դաժանությանը, մարդասպան բժիշկն անձամբ է սպանել։ Ընդհանուր առմամբ «մահ բժշկի» փորձերին զոհ է դարձել ավելի քան 10 հազար մարդ։ Ովքեր էլ որ ողջ են մնացել, ուղարկվել են  գազով լի խցեր կամ սպանվել ներարկումով:

Հատկապես սարսափելի են բանտարկյալների հիշողություննեը Մենգելենի՝ երեխաների նկատմամբ վերաբերմունքի մասին: Բժիշկ-մարդասպանը միշտ բարի ու հոգատար է ձևացել, իր սիպտակ խալաթի գրպաններում միշտ քաղցրավենիք ու շոկոլադ է ունեցել, որը բաժանել է քաղցած մանուկներին:

Ծնողները տեսնելով, որ երեխաները բժշկի հետ են, ավելի ապահով են  եղել, անգամ պատկերացում չունենալով, որ իրենց երեխաները դատապարտված են դաժան մահվան՝ անսիրտ մարդասպանի ճիրաններում:

Բժիշկն իր կլինիկայի շուրջ մարդկանց նկատմամբ հոգատար լինելու պատրանք է ստեղծել, դրա տարածքում հիմնելով մանկապարտեզ և հղի կանանաց բուժման կետ:

Զգալով մոտալուտ վտանգն ու իր վերջը,  մահ-բժիշկն իր ողջ մնացած հինադներին խեղդել է  գազով լի խցիկներում, վերացրել իր հանցագործությունների հետքերը, վերցրել  հսկայան գրառումների, լուսանկարների և օրագրերի արխիվը և փախել է ճամբարից: Հետո նա հանձնվել է  ամերիկացիներին, որից հետո երկար տարիներ նրա հետքը կորել է:

Նացիստական հանցագործների դատավարությունների ժամանակ բազմիցս հիշատակվել է նաև  Յոզեֆ Մենգելեի անունը,  սակայն ամերիկյան զինվորականները նրա գտնվելու վայրը չեն կարողացել ասել:

Այդ ընթացքում  բժիշկ մահը հանգիստ ապրել է   Բավարիայում `ուրիշ  անունով և նույնիսկ որպես  մասնավոր բժիշկ էր աշխատում: Այնուհետև նա Կարմիր խաչի օժանդակությամբ ձեռք է բերել նոր փաստաթղթեր և գաղթել Արգենտինա, այնտեղից էլ` Պարագվայ։ Նա հանգիստ խղճով ապրել է  մինչև 68 տարեկան, ընդ որում, բազմիցս եղել է Եվրոպայում, ուր ապրում էին կինն ու որդին։ Մենգելեն մահացել է խաղաղ մահով. հրեշավոր «բժիշկը» խեղդվել է օվկիանոսում՝  լողալու ժամանակ։

Շատ տարիներ անց հայտնի է դարձել, որ նացիստ բժիշկը բնավ խելագարությամբ չի տառապել, և որ նրա փորձերը միտված չեն եղել  մարդկանց տանջելուն։ Պարզվել է, որ նա  կատարել է գերմանացի նշանավոր գիտնականների և դեղագործական ընկերությունների պատվերները։ Խոշորագույն «ԻԳ Ֆարբենինդուստրի» քիմիական կոնցեռնը բանտարկյալների վրա փորձարկել է իր դեղագործական նորամուծություններն ու «ցիկլոն-Բ» տեսակի գազը։

Գերմանացի բժիշկները շատ լավ իմացել են, թե ով է Մենգելեն, և ինչ ճանապարհներով է նա ձեռք բերել իր «հետազոտությունների» արդյունքները։ Մինչև 1972 թ. Գերմանիայում ամենապատվավոր համարվող Մաքս Պլանկի անվան Միությունը նախագահել է պրոֆեսոր Ադոլֆ Բուտենդանտը։ Վերջինս Մենգելեի ներկայացրած հետազոտությունների հիման վրա մշակել և ստացել է հակաբեղմնավորիչ դեղահատեր։ Հենց այդ ճանապարհով ստացված դեղամիջոցների համար պրոֆեսորը Նոբելյան մրցանակի է  արժանացել։

Օսվենցիմում կատարվող և, հատկապես, երկվորյակների վրա իրականացվող փորձերի արդյունքներն իր գիտական հետազոտությունների ժամանակ օգտագործել է նաև Մենգելեի ուսուցիչը` Գերմանիայի Մարդաբանության ինստիտուտի նախագահ Օտմար Վերշուերը։ Նա մասնակցել է հիտլերյան զանգվածային ռասայական տեսության մշակմանը և այդ տեսանկյունից իր մեծ «ավանդն» ունեցել ցեղասպանության փիլիսոփայության մշակման գործում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Օտմարը դարձել է աշխարհի ամենախոշոր գենետիկներից մեկը…

Իր ժամանակին Հայն Հիմլերը նացիստների արարքները «արդարացրել է» ոչ ավել, ոչ պակաս` …սիրով. «Մենք բարոյական իրավունք ունեինք և, ավելին, գերմանացի ժողովրդի հանդեպ մեր պարտքն էինք կատարում… Այն ամենն, ինչ մենք արել ենք, թելադրված է եղել մեր ազգի հանդեպ ունեցած սիրուց և ի շահ վերջինիս բարօրության։ Ամենակարևորն այն է, որ մենք բոլոր փորձություններից պատվով ենք դուրս եկել»։

Վերջում պետք է նշել, որ Յոզեֆ Մենգելեն այդպես էլ չի զղջացել իր հանցագործությունների համար:


Հետևեք   newmag-ին    Telegram–ում և    Instagram–ում


 

Գրել կարծիք