Հարարի. Կորոնավիրուսը կարող է հանգեցնել քաղաքական, տնտեսական և նույնիսկ հոգեբանական ճգնաժամի
![newmag-y-n](https://newmag.am/public/assets/images/posts/5257/c2d93e743ec0d84651bc487795956285.jpg)
Հուլիսին Newmag-ը հրատարակեց 21-րդ դարի ամենաազդեցիկ գիտնականներից մեկի՝ Յուվալ Նոյ Հարարիի «Sapiens. մարդկության համառոտ պատմություն» գիրքը։ 5 տարի անընդմեջ New York Times-ի բեսթսելլերի ցուցակը գլխավորող հեղինակը միշտ հանդես է գալիս առանձին հոդվածներով և ելույթներով։ Այս հոդվածով նա անդրադարձել է մարդկության մոտ համավարակից առաջացած հոգեբանական ճգնաժամին։
«Sapiens. Մարդկության համառոտ պատմություն» գրքի հեղինակ Յուվալ Նոյ Հարարին նշելէ ճգնաժամից դասեր քաղելու և նոր հնարավորություններ ստեղծելու մի քանի բանաձև: Նաև պատմել է, թե պանդեմիայի ժամանակ ինչը կարող է լինել կորոնավիրուսից ավելի վտանգավոր:
Հարարին հորդորում է զգոն լինել, բայց խուճապի չմատնվել: Կորոնավիրուսը մարդկության պատմության ամենավտանգավոր առողջապահական սպառնալիքը չէ: Բացի այդ, աշխարհն այսօր ունի զարգացած գիտական ներուժ և տեխնոլոգիական առաջընթաց: Բայց ամեն դեպքում,Հարարին զգուշացնում է՝ COVID-19-ը միայն առողջապահական խնդիր չէ: Այն կհանգեցնի նաևտնտեսական, քաղաքական և նույնիսկ հոգեբանական ճգնաժամի:
«Ես կորոնավիրուսից ավելի քիչ եմ վախենում, քան մարդկանց ներքին դևերից՝ ատելությունից, ագահությունից, տգիտությունից: Եթե մարդիկ գիտության փոխարեն շարունակեն հավատալ դավադրության տեսությանը, եթե բիզնես ոլորտին անհանգստացնի միայն իրենց եկամուտը, եթե մարդիկ շարունակեն վարակի տարածման մեջմեղադրեն օտարերկրացիներին, ապա վաղ թե ուշ աշխարհը կթունավորվի»- զգուշացնում է Հարարին:
Քաղաքացիները պետք է ճնշում գործադրեն կառավարությունների վրա: Հակահամաճարակային քայլերի արդյունավետությունից է կախված մոտակա մի քանի տարիների տնտեսական, առողջապահական և սոցիալական վիճակը:
Պատմաբանը հորդորում է չկորցնել լավատեսությունը եւ հիշել մարդկության ամենամեծ առավելության մասին: Գործակցելու և միավորվելու դեպքում այս ճգնաժամը ոչ միայն հնարավոր կլինի հաղթահարել, այլև մարդկությունն այս ամենի ավարտին շատ ավելի ուժեղ կլինի:
«Քաղաքացիները պետք է ճնշում գործադրեն կառավարությունների վրա: Հակահամաճարակային քայլերի արդյունավետությունից է կախված մոտակա մի քանի տարիների տնտեսական, առողջապահական և սոցիալական վիճակը»,-նկատում է Հարարին:
Եվ ի վերջո, իրար մեղադրելու փոխարեն պետք է միասին լուծումներ փնտրել: Պետք է հստակ որոշում ընդունենք՝ լինել պահանջատեր ու դա անել հիմա ու հենց այս պահից:
![Sapiens. Մարդկության համառոտ պատմություն](https://newmag.am/public/assets/images/books/309abcb9742bbeda1c9a97030a7c393c.jpg)
Յուվալ Նոյ Հարարի
5800 ֏
Նկարագրություն
Հարյուր հազար տարի առաջ Երկրի վրա ապրում էր մարդկային առնվազն 6 ցեղատեսակ, այսօր՝ միայն մեկը՝ Homo sapiens-ը: Ի՞նչ պատահեց մյուսների հետ, ու ի՞նչ է սպասվում մեզ:
Մարդկության պատմության մասին գրքերի մեծ մասը կա՛մ պատմական, կա՛մ կենսաբանական մոտեցում է ցուցաբերում, բայց Յուվալ Նոյ Հարարին այս խիստ ինքնատիպ գրքով կոտրում է կարծրատիպերը: Նրա պատմությունը սկսվում է 70,000 տարի առաջ, երբ նոր էր ի հայտ գալիս աշխարհաճանաչողությունը: Հարարին պատմում է, թե զարգացում ապրող մարդն ինչպես է ազդել համաշխարհային էկոհամակարգի վրա և թե ինչպես է կայսրություններ ստեղծել։ Հեղինակը միաձուլում է պատմությունն ու գիտությունը՝ վերանայելով տարածված տեսակետները, անցյալի զարգացումները կապելով ժամանակակից խնդիրների հետ, առանձին իրադարձությունները դիտարկելով ավելի մեծ գաղափարների համատեքստում: Հարարին ստիպում է առաջ նայել, քանի որ վերջին մի քանի տասնամյակների ընթացքում մարդիկ սկսել են շրջանցել բնական ընտրության այն օրենքները, որոնք չորս միլիարդ տարի կառավարել են կյանքը: Ինչի՞ կհանգեցնի այս ամենը, ու ինչպիսի՞ն ենք ուզում դառնալ մենք:
Հայերեն հրատարակության համար հատուկ նախաբան է գրել «Գալաքսի» ընկերությունների խմբի համահիմնադիր, «Յուքոմ» ընկերության տնօրենների խորհրդի նախագահ Գուրգեն Խաչատրյանը։ Յուվալ Նոյ Հարարիի երեք գրքերի հայերեն թարգմանությունն իրականացվել է «Գալաքսի» ընկերությունների խմբի հետ գործընկերությամբ:
Կարդա նաև
![ԱԲ դարաշրջանն արդեն սկսվել է. Յուվալ Նոյ Հարարին՝ նոր գրքի մասին](https://newmag.am/public/front/assets/images/placeholder.jpg)
ԱԲ դարաշրջանն արդեն սկսվել է. Յուվալ Նոյ Հարարին՝ նոր գրքի մասին
![ՀԱՄԱՇԽԱՐՀԱՅԻՆ ՇՆՈՐՀԱՆԴԵՍ / Յուվալ Նոյ Հարարիի նոր գիրքը հայերեն հրատարակվում է բնօրինակի հետ նույն օրը](https://newmag.am/public/front/assets/images/placeholder.jpg)
ՀԱՄԱՇԽԱՐՀԱՅԻՆ ՇՆՈՐՀԱՆԴԵՍ / Յուվալ Նոյ Հարարիի նոր գիրքը հայերեն հրատարակվում է բնօրինակի հետ նույն օրը
![«Մեզնից մեկը հաջորդն է» գիրքը նոր շունչ է դետեկտիվ ժանրում (տեսանյութ)](https://newmag.am/public/front/assets/images/placeholder.jpg)
«Մեզնից մեկը հաջորդն է» գիրքը նոր շունչ է դետեկտիվ ժանրում (տեսանյութ)
![Որ մասնագիտություններն են նորաձև AI դարաշրջանում (տեսանյութ)](https://newmag.am/public/front/assets/images/placeholder.jpg)
Որ մասնագիտություններն են նորաձև AI դարաշրջանում (տեսանյութ)
![Վեպ՝ զարմանալի, անկանխատեսելի կյանքի, ընտանիքի ու ընկերների մասին (տեսանյութ)](https://newmag.am/public/front/assets/images/placeholder.jpg)