Գնել Նալբանդյան. Ինչո՞ւ վայելել ջազ և հեռու մնալ քաղաքականությունից

Գնել Նալբանդյան. Ինչո՞ւ վայելել ջազ և հեռու մնալ քաղաքականությունից

newmag-ի գլխավոր խմբագրի «ջազային» խոսքը ջազի տարածման, հանրային դրսևորումների ու քաղաքականության հետ ունեցած լավ ու վատ հարաբերությունների մասին:

Ջազմենները միշտ էլ խուսափել են քաղաքականությունից, սակայն այն միշտ էլ ձգտել է ջազը ծառայեցնել իրեն: Ջազը, պարզվում է, գաղափարական պայքարի ամենառիթմիկ զենքն է: Սովետական տարիներին շատ տարածված էր հավանաբար ԿԳԲ-ում ստեղծված «Այսօր ջազ կլսես` վաղը հայրենիքդ կծախես» իդեոմեմը:

Նյու Յորքի Լինքոլն կենտրոնում 2009-ին հետաքրքիր ֆոտոցուցադրություն էր` «Ջազի դեսպաններին» նվիրված: Այս նախագիծը ծնվել էր սառը պատերազմի ամենաթունդ շրջանում` 1955-ին, և ձգվել էր գրեթե երկու տասնամյակ: Իմաստն այն էր, որ պետք է որևէ լուրջ հակակշիռ ունենալ սովետական քարոզչությանը: Գաղափարը ծնվել էլ Հարլեմից դուրս եկած սևամորթ կոնգրեսմենի գլխում. նա կուլտային ջազմեն Դիզզիի մտերիմն էր:

«Նյու Յորք թայմսն» այս նախագիծը կոչել էր «գաղտնի ակուստիկ զենք», և այս անվանումը «կպավ» պետդեպարտամենտի այս մշակութային նախաձեռնությանը: Գաղափարի շուրջ հավաքվեցին Դիզզին, Լուի Արսմթրոնգը, Դյուկ Էլինգտոնը, Բենի Գուդմենը, որոնք ճեղքեցին երկաթե վարագույրն ու գաղափարական տաբուները: Բայց ջազմենները Վաշինգտոնի ուզած դիվանագետները չդարձան:


Գնել Նալբանդյան. Մայրիշխանությունն իրականում դեռ չի ավարտվել

Գնել Նալբանդյան. Գնոստիցիզմը և գնոստիկները

Գնել Նալբանդյան. Ցեղասպանությունը` շարունակելի. Թուրքիան միակը չէր ու չէ


Newmag 63_PRINT

ԽՍՀՄ ուղարկված առաջին առաքյալը 1957-ին պետք է լիներ Արմսթրոնգը, բայց հռչակավոր շեփորահարն իր կառավարությանն ուղարկեց Սիբիրից էլ հեռու: «Այնպես, ինչպես մեր կառավարությունն է Հարավում վարվում իմ ժողովրդի հետ,- ասաց նա,- ահա այդպես էլ թող գրողի ծոցը կորչի»:

Դրանից 1 տարի առաջ էլ նախագահ Էյզենհաուերի խնդրանքով մի կոնգրեսական Ջոն Գիլեսպիին էր հրավիրել տուրնեի` Մերձավոր ու Միջին Արևելքով, Աֆրիկայով ու Ասիայով` պետդեպի հովանու ներքո: Սակայն ջազի դեսպան Գիլեսպին 1964-ին ինքնառաջադրվեց ԱՄՆ նախագահի թեկնածու` խոստանալով Սպիտակ տունը վերանվանել Ջազի տուն, պետքարտուղար նշանակել Դյուկ Էլինգտոնին, ԿՀՎ տնօրեն էլ նշանակել Մայլս Դևիսին: Կարծեմ Դիզզին այդպես էլ նախագահ չդարձավ:

Այդ դրամատիկ իրադարձություններից երեք տասնամյակ անց Սպիտակ տանը ԱՄՆ 42-րդ նախագահի երդմնակալության արարողության ժամանակ հնչեց ջազային սաքսոֆոն: Նվագողը ապագա նախագահ Բիլ Քլինթոնն էր: 2009-ին էլ Սպիտակ տանը եզակի համերգ էր: Բարաք և Միշել Օբամաներն իրենց տուն էին հրավիրել Սթիվի Ուանդերին:

Իսկ Երևանում… Այստեղ ջազը և քաղաքականությունը կարծես ապրում են տարբեր հարթություններում: Եվ այդ հարցում ջազի բախտը կարծես բերել է: Ես հիշում եմ Հայաստանի մի նախագահի, որը ջազի հետ «մտերմության նշաններ» էր ցույց տալիս, այսպես ասած` «ջազի հետ դու-ով էր» և սկսել էր այցելել ջազ սրճարաններ:Նրա իմիջմեյքերների այս «բզիկը» շատ թանկ նստեց մի քաղաքացու վրա, որը ջազ սրճարանում հայտնված նախագահին դիմեց մտերմիկ տոնով` դու-ով: Ջազի պարգևած ազատությանը տրված քաղաքացին զրկվեց ջազից հետո ամենաթանկ բանից` կյանքից: Վայելե՛ք ջազը և հեռո՛ւ մնացեք քաղաքականությունից:

Գրել կարծիք