JOIN SIGNATURE CLUB 2027JOIN SIGNATURE CLUB 2027JOIN SIGNATURE CLUB 2027JOIN SIGNATURE CLUB 2027JOIN SIGNATURE CLUB 2027JOIN SIGNATURE CLUB 2027JOIN SIGNATURE CLUB 2027JOIN SIGNATURE CLUB 2027JOIN SIGNATURE CLUB 2027JOIN SIGNATURE CLUB 2027
Գլխավոր Լուրեր

Հայաստանը կարո՞ղ էր խոչընդոտել բլոգեր Ալեքսանդր Լա

Հայաստանը կարո՞ղ էր խոչընդոտել բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինի արտահանձնումը

Երեքշաբթի երեկոյան հայտնի դարձավ, որ Մինսկը Բաքվին է արտահանձնել Ռուսաստանի և Իսրայելի քաղաքացի, բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինին, որը ձերբակալվել էր 2016-ի դեկտեմբերի 16-ին, Բելառուսում՝ Ադրբեջանի պահանջով: Բլոգերին ներկայացված քրեական գործով նրան սպառնում է 5-8 տարվա ազատազրկում:
Բլոգերի փաստաբանները բողոքարկել էին բելառուս իրավապահների մեղադրանքը, սակայն  Գերագույն դատարանը մերժել էր բողոքը: Գործին խառնվել էին Ռուսաստանի եւ Իսրայելի դիվանագիտական ծառայությունները, սակայն Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն հրապարակային ցուցում տվեց, որ բլոգերին արտահանձնեն: Բլոգերի ձերբակալությունն ու արտահանձնումը տեղի ունեցավ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի՝ Բաքու կատարած այցից անմիջապես հետո:
Բլոգերը մեղադրվում է տարիներ առաջ երկու անգամ Ղարաբաղ այցելելու եւ այն անկախ պետություն ճանաչելու համար: Բացի այդ` Ալեքսանդր Լապշինը մի քանի ամիս առաջ քննադատել էր Իլհամ Ալիևին: Նա ռուսական անձնագրով այցելել էր Արցախ, հայտնվել Բաքվի սեւ ցուցակում, այնուհետեւ իսրայելական անձնագրով մտել Ադրբեջան: Այդ երկրի սահմանապահները չէին նկատել, որ սեւ ցուցակում հայտնված մարդ է այցելել իրենց երկիր: Այս դեպքերից հետո պաշտոնական Բաքուն բլոգերի դեմ մի քանի քրեական գործ էր հարուցել և միջազգային հետախուզում հայտարարել:
Լապշինի ձերբակալության հենց սկզբից՝ իսրայելական ու ռուսական իրավաբանական, դիվանագիտական խմբերին զուգահեռ, հայկական կողմն անուղղակի օգություն ցուցաբերեց Լապշինին: Փաստաբանների խումբ կազմվեց, որնք իր օգնությունն առաջարկեց բլոգերին: Ու վե՞րջ:

Հայաստանը կարող էր խոչընդոտել Ալեքսանդր Լապշինի արտահանձնումը, եթե պաշտոնական մակարդակով Արտգործնախարարություն կանչեր Բելառուսի դեսպանին՝ «Թագավորանիստ» Առինջի իր կեցավայրից, եւ հստակ պահանջ ներկայացներ չարտահանձնել բլոգերին: Բացատրեր, որ Լապշինին արտահանձնումը նախ եւ առաջ քաղաքական խնդիր է, որ այդ արտահանձնումը ուղղակի հարված է Հայաստանին, որ դա իրավական խնդիր չէ:  
Արտգործնախարարությունը կարող էր սպառնալ, որ այդ քայլով վերջ կդրվեր հայ-բելառուսական հարաբերություններին: Հայկական կողմը կարող էր սպառնալ տնտեսական պատժամիջոցներ կիրառել` հրաժարվելով բելառուսական տրակտորներից, որոնք առանց այդ էլ միայն Հայաստանն է գնում: հայաստանը կարող էր նոտա հղել Բելառուսի դեսպանին:
Հայաստանը կարող էր սպառնալիքներով հասնել միջազգային ասպարեզ: ՀԱՊԿ հարթություն: Դաշնակցի հանդեպ թշնամական վերաբերմունքի համար կառույցից հեռացնելու հարց բարձրացներ: Ի վերջո՝ դիվանագիտական խողովակներով հասներ նրան, որ Ռուսաստանն ու Իսրայելը առավելագույնն անեին իրենց քաղաքացուն չարտահանձնելու համար: Իրենք կարող էին առավելագույնը չանել, որովհետեւ իրականում Բելառուսը Լապշինին ձերբակալել էր ոչ թե այն պատճառով, որ Իսրայելի, կամ Ռուսաստանի քաղաքացի էր, այլ այն պատճառով, որ այցելել էր Ղարաբաղ: Հայաստանը չէր կարող առավելագույնը չանել:   

Բայց` Հայաստանը կարո՞ղ էր խոչընդոտել բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինի արտահանձնումը


Իրականում` ոչ: Ոչ, որովհետեւ Բելառուսի դեսպանին կանչել եւ ինչ որ բան բացատրելը հարցի լուծում չէ: Մի՞թե դեսպանը տեղյակ չէր, որ Լապշինին արտահանձնելը քաղաքական հարց է: Լուկաշենկոն էլ էր հասկանում, որ դա քաղաքական հարց է, եւ արտահանձնելու հրապարակային հրաման է իջեցրեց դատախազությանը:  Նա դա արեց առանց քաշվելու, ամաչելու, թե կմտածեն՝ բռնապետ է: Վաղուց էր հայտարարել, որ ինքը Եվրոպայի վերջին դիկտատորն է: Հետևաբար ի՜նչ պետք է աներ Բելառուսի խեղճ դեսպանը, եթե իր երկրի նախագահն է կարգադրում արտահանձնել:

Մնում է ազդեցություն գործել հենց Լուկաշենկոյի վրա: Ի՞նչ պետք է աներ Հայաստանը: Տնտեսական պատժամիջոցնե՞ր կիրառեր: Ինչպե՞ս: Հայաստանն ու Բելառուսը ԵՏՄ անդամ երկրներ են գրեթե միասնական սահմաններով, այդ ինչպե՞ս պետք է կարողանար արգելել բելառուսական ապրանքի ներմուծումը Հայաստան, կամ հակառակը: Եվ եթե նույնիսկ հնարավոր լիներ արգելել, ի՞նչ մի սպառնալիք է դա:  


[Իրականում` ոչ]



Բելառուսի հետ ՀՀ տարեկան ապրանքաշրջանառությունը կազմում է մոտ 40 միլիոն դոլար: Ադրբեջանի հետ Բելառուսի տարեկան ապրանքաշրջանառությունը կազմում է մոտ 330 միլիոն դոլար:  Հայաստանը Բելառուսից ներմուծում է մեքենաներ, տրակտորներ, շինարարական և գյուղատնտեսական տեխնիկա, պահեստամասեր, դեղորայք, լուցկի, պլաստմասե իրեր, անվադողեր, փայտե շինանյութ, գործվածք, ուժային շարժիչներ, պոմպեր, խողովակներ և մալուխ: Արտահանում` Թունդ ոգելից խմիչք, հանքային ջրեր, քիմիական արդյունաբերության արտադրանք, դեղորայք, էլեկտրատեխնիկական սարքեր, տրանսֆորմատորներ: Ադրբեջանը նույնպես գնում է այս ամենը: Ավելին` 2014 թվականից վաճառում է էժան նավթ: Բելառուսի վրա Հայաստանի տնտեսական ազդեցությունը չնչին է: Ոչ էլ հայկական համայնք ու լոբբի կա Մինսկում:
Մնում է ՀԱՊԿ-ն: Բայց ՀԱՊԿ կանոնադրության ո՞ր հոդվածում է գրված, որ Հայաստանը կարող է խառնվել գործընկեր երկրի ներքին գործերին:  Ֆորմալ առումով` որոշումը կայացրելէ  Բելառուսի անկախ դատարանը, որոշումը բողոքարկվել է, եւ Բելառուսի Գերագույն դատարանը վճիռն անփոփոխ է թողել:  ՀԱՊԿ-ում այս տեսակի հարցերը չեն կարող քննարկվել, ոչ էլ կարող ես սրա համար անդամությունից հանելու հարց բարձրացնել:

Հիմա` Հայաստանը կարո՞ղ էր խոչընդոտել բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինի արտահանձնումը


Եվս մեկ անգամ ոչ: Բայց, Հայաստանը կարող է իրադրությունը փոխել իր օգտին: Ի՞նչ էր հետապնդում Ադրբեջանը՝ բլոգերին ստանալով: Նախ՝ Ալիևը պատժում է իրեն քննադատած բլոգերին: Բռնապետի համար սա ավելի կարևոր խնդիր է, քան Ադրբեջանի հեղինակազրկումը կամ Արևմուտքի անբարյացակամությունը: Ալիևը նաև ցանկանում էր նախադեպ ստեղծել, որ մարդիկ խուսափեն ԼՂՀ գնալ: Եթե հիմա հայկական կողմը նախաձեռնողականություն չդրսեւորի, հենց այդպես էլ կլինի: Հայկական կողմի գործողություններից է կախված՝ ոչ հայերն այժմ կխուսափե՞ն Ղարաբաղ այցելելուց: Հայաստանը պետք է շատ արագ կազմակերպի աշխարհի ամենահայտնի բլոգերների կոնֆերանս, և հենց Ղարաբաղում: Ընդանրապես Ղարաբաղը կարող է հայտարարվել աշխարհում բլոգերների պաշտպանության գոտի` ի պատիվ Լապշինի: Նրա անունով փողոց կարելիէ  անվակոչել Ստեփանակերտում: Եվ կարելի է Լապշինի համար կազմակերպել բլոգերության և ժուռնալիստիկայի առցանց դասախոսական կուրսեր՝ ԼՂՀ բուհերի ժուռնալիստական կուրսերի ուսանողների համար: Նրա անունից այդ հեռուսուցումը կարող են վարել նրա գործընկերները՝ տարբեր երկրներից: Ու վճարները կարող են փոխանցվել Լապշինի հաշվեհամարին: Եթե արտահանձնումին խոչընդոտել չկարողացանք, գոնե նրա մեծարմանը կարո՞ղ ենք հասնել:

Տարածել