Օդրի Հեփբերնի անհայտ լեսբիական ողբերգությունը

Օդրի Հեփբերնի անհայտ լեսբիական ողբերգությունը

Սա Լիլիան Հելմանի կուլտային վեպի երկրորդ էկրանավորումն է: Առաջինը նկարահանվել է 1936-ին: 1961-ին Ուիլյամ Ուայլերի ստեղծած «Մանկական ժամը» Օդրի Հեփբերին կարիերայի վերջին սև ու սպիտակ ֆիլմն է ու նաև` դերասանուհու կարիերայի ամենահամարձակ փորձը:

zgID2DQ9jl7lOMdEpWpHhUwbyLfՆախապատմություն

Ամերիկյան դրամատուրգ և սցենարիստ Լիլիան Հելմանին Հայաստանում չգիտեն. այստեղ հայտնի չէ գրողի ամենասկանդալային և աղմկահարույց պիեսը՝ «Մանկական ժամը», որը խիստ պուրիտանական հայացքների տեր ընթերցողի սեղանին հայտնվեց 1934-ին: Ընդամենը երկու տարի անց Ուիլյամ Ուայլերն այս պիեսի հիման վրա ֆիլմ նկարահանեց՝ մի փոքր փոփոխելով թեման: Ռեժիսորը չէր կարող երեսունականներին խոսել համասեռականների մասին, ինչի մասին էր պիեսն ու երկու ուսուցչուհու կյանքը: Նա այդ թեմային վերադարձավ տարիներ անց՝ 1961-ին: Ուայլերը արդեն հոլիվուդյան հսկա էր, բազմաթիվ օսկարների տիրակալ, որն աշխարհին նվիրել էր ռոմանտիկ «Հռոմեական արձակուրդները» և լեգենդար «Բեն-Հուրը»: Իր իսկ ֆիլմի ռիմեյքում ռեժիսորը նկարեց սիրելի Օդրի Հեփբերնին, որին պաշտում էր և՛ քննադատը, և´ հանդիսատեսը, և´ սկսնակ, բայց տաղանդավոր Շիրլի ՄաքԼեյնին:

Ինչի՞ մասին է ֆիլմը

Երիտասարդ ուսուցչուհիներ Մարթան (ՄաքԼեյն) և Քարենը (Հեփբերն) պրովինցիալ քաղաքում վարձակալում են համեստ սեփական տուն, որը մասնավոր դպրոց է ծառայում է փոքր աղջիկների համար: Առօրյա հոգսերով, իրենց աշակերտուհիների բնականոն չարաճճիություններով և անձնական երջանկության ոչ բավարար չափաբաժնով հագեցած կյանքը նյարդային է և երբեմն լարված: Մարթան հաճախ վիճում է մորաքրոջ հետ, որը նույնպես դասավանդում է դպրոցում, իսկ Քարենը ոչ մի կերպ չի օրինականացնում հարաբերություններն իր սիրելիի՝ բժիշկ Ջո Քարդինի հետ: Օրերից մի օր, առանձնապես չար ու զզվելի աշակերտուհու անհեթեթ ստի պատճառով, նրա տատիկը սխալ է ընկալում ուսուցչուհիների մասին լուրը, որը պատկառելի և կոնսերվատիվ լեդիի աչքին կանանց դարձնում է լեսբուհիներ:

ChildrensHour72dpi_002Առանց որևէ բացատրություն տալու ուսուցչուհիներին՝ չար աշակերտուհու խստապահանջ տատիկը թոռնիկին հեռացնում է դպրոցից: Նույն օրը հաշված ժամերի ընթացքում դպրոցը զրկվում է բոլոր աշակերտներից, իսկ Քարենի և Մարթայի հարցերն արժանանում են ծնողների հանդիմանող և լուռ հայացքներին: Ոչ մի բան չհասկացող ուսուցչուհիները վերջիվերջո իմանում են այդ հապճեպ բողոքի պատճառը, որից հետո, սեփական համբավն ու անունը վերականգնելու հույսսով, դիմում են դատարան:


Դիանա Մարտիրոսյանի հոդվածներից`


 Ի՞նչ ենք ստանում

«Մանկական ժամը» (ինչպես համոբեկնազարյանական «Նամուսը») ասեկոսեների տհաճ, սակայն ծանր քաշի մասին է, ինչի պատճառով ճակատագրեր են կործանվում: Ուայլերի` էմոցիոնալ դրամատիզմով հագեցած այս գլուխգործոցը համասեռամոլության թեման ներկայացնում է ըստ Հեյսի կոդեքսի: Այսինքն, շտկումները, որոնք արվել են ֆիլմը տապալումից փրկելու համար, խորհուրդ էին տալիս համասեռամոլությունը ներկայացնել զգուշորեն, խոհեմաբար և զուսպ: Եվ իրոք, ֆիլմում չկա սեռական գործողության որևէ ակնարկ, ավելի շատ շեշտվում են սիրահարվածությունն ու պլատոնական զգացմունքները:

Այսօր ոմանք սև ու սպիտակ կինոպիեսը կհամարեն ոչ արդիական և հնացած, գուցե նույնիսկ միամիտ և անմեղ պատմություն: Բայց ստեղծագործության խնդիրը բամբասանքների և դրանց ահռելի ճնշման մասին է, ճնշում, որն իր ճանապարհին կոտրում-փշրում է մարդկանց ինքնասիրությունն ու համբավը:

Այսօր էլ` կոնտեքստից կտրված խոսքը գնահատվում է որպես առանձին միտք ու դրվում է հոդվածի վերնագրում: Այդպես էլ ամերիկյան դպրոցի պատերի մեջ կես դար առաջ Մարթան և Քարենը չկարողացան ռացիոնալ և ադեկվատ պատասխան գտնել անհիմն մեղադրանքին: Դատարկված դպրոցն ու կանանց ողբերգությունը հատկապես ազդեցիկ են դերասանուհիների լուռ տանջանքի պահերին. ամենևին պարզ չէ, թե ինչ է պետք անել այսպիսի իրավիճակում:

images

Ուայլերի համարձակ ֆիլմն առանց հոլիվուդյան կոդեքսի թերևս ստացվեր ավելի հզոր և ազդեցիկ, սակայն այսպես պատմությունը, կարծես, պատմվել է կիսաձայն, շշուկով, որպեսզի ոչ ոք չլսի և չդարձնի դաժան կատակի և ասեկոսեի նյութ: Այս դասական դարձած պատմությանը մոտ է դանիական «Որսին»՝ Մադս Միքելսենի մասնակցությամբ: Մանկապղծության և համասեռամոլության թեման այսօր նույնպես լարված նյարդ է, միշտ պատրաստ` մեծ պայթյունի և հանրության բուռն քննարկման: Սակայն անցած դարի կեսին սա պարզապես հոգեբուժարանին հարիր, ոչ պատշաճ երևույթ էր: Կինոպատմաբան և LGBT ակտիվիստ Վիտո Ռուսոն նմանատիպ պատմություններն անվանել է «կեղտոտ գաղտնիք», իսկ հեղինակները այդպիսի գաղտնիքին տվել են տրամաբանական հանգուցալուծում:

Նորաձևության և էլեգանտության խորհրդանիշ Հեփբերնը էկրանին միայն արքայադուստր և անանուն կատու պահող անհոգ գեղեցկուհի չէ:

Ուայլերի դրամատիկ և լարված պատմության մեջ մենք տեսնում ենք հասուն դերասանուհու` փայլուն դիմախաղով: Իսկ Շիրլի ՄաքԼեյնը պարզապես անարդարացիորեն անհայտ է մնացել հայ հանդիսատեսի համար: Այսօր ներկայանալով գրեթե միշտ ոճային և խնամված, կատակերգական տատիկների դերերում՝ այս դերասանուհին Հոլիվուդի ամենահետաքրքիր և մելոդրամատիկ կինոկերպարներից է:

Լուրջ ու մտահոգ Հեփբերնը և էմոցիոնալ, կոտրված ՄաքԼեյնը ձեզ կտեղափոխեն ամերիկյան բարոյականության պսևդոիրականություն, որտեղ, ինչպես երեկ և այսօր, սիրում են ճակատագրական խաղեր խաղալ ուրիշի անվան հետ, իրավիճակի զոհին մտցնել ցեխը, իսկ հետո՝ զղջալ` չկարողանալով, սակայն, որևէ բան փոխել:

Գրել կարծիք