Հենրիխի Մխիթարյանի հետ հանդիպման լուսանկարներՀենրիխի Մխիթարյանի հետ հանդիպման լուսանկարներՀենրիխի Մխիթարյանի հետ հանդիպման լուսանկարներՀենրիխի Մխիթարյանի հետ հանդիպման լուսանկարներՀենրիխի Մխիթարյանի հետ հանդիպման լուսանկարներՀենրիխի Մխիթարյանի հետ հանդիպման լուսանկարներՀենրիխի Մխիթարյանի հետ հանդիպման լուսանկարներՀենրիխի Մխիթարյանի հետ հանդիպման լուսանկարներՀենրիխի Մխիթարյանի հետ հանդիպման լուսանկարներՀենրիխի Մխիթարյանի հետ հանդիպման լուսանկարներ
Գլխավոր Լուրեր

#73. Սամվել Թադևոսյան. Նոր կինոյի նոր հերոսը

#73. Սամվել Թադևոսյան. Նոր կինոյի նոր հերոսը

- Ինչպե՞ս էիր պատրաստվում «Կյանք ու կռիվ» ֆիլմում Ձեր դերին. ոգեշնչող գրքե՞ր էիր կարդում, ֆիլմե՞ր էիր դիտում, դեպքե՞ր էիր փնտրում:
- Ես Մհեր Մկրտչյանի հետ երկար խոսում էի այդ թեմայով: Ասում էի՝ ուրիշ մարդիկ են մեր ֆիլմի հերոսները, ես իրենց ժամանակ չեմ ապրել: Եվ դա ներքին պատնեշի առաջ էր կանգնեցնում, որը պետք էր հաղթահարել: Ու սկսեցի դոկումենտալ կադրեր նայել (յութուբում դրանք շատ են), ընկերներից ինչ-որ բաներ վերցրեցի: Մի ընկեր ունեմ, որի ընկերը կռվել է 90-ականներին, հիմա Մարսելում է ապրում. սքայփով հետը զրուցեցի: Ինձ համար իրենք բացարձակ ուրիշ երևույթներ են. ուրիշ աչքեր, հատկապես 19, 20, 21 տարեկանները:
Ասում ենք` 91 թվական, չէ՞, բայց չէ՞ որ իմ մարմնավորած տղան ծնվել ու մեծացել է 70-ականներին, հետո անցել է 80-ականներ ու նոր` 90-ականներ: ԽՍՀՄ-ը կոտրվեց ու ասաց` գնացեք` ապրեք: Իհարկե, սկսում ես 70-ականների վերջի Երևանն ուսումնասիրել, պարզել, թե ինչ բարքեր են եղել, ոնց է նա մեծացել: Ինտելեկտուալ տղա է. ի՞նչ դաստիարակություն ստացած կլինի: Ես այսպես եմ աշխատում: Իմ պատկերացումներով՝ 70-80-ականներ, ընտանեկան հարաբերություններ. ինչ է արել, ոնց է արել, ոնց է ապրել: Հետո ասում եմ՝ բարև, ես Սամվելն եմ… Ու սկսում եմ ինչ-որ «թուրմ» սարքել ու մտցնել իմ մեջ: Զուգահեռներ եմ տանում, թե ես ի՞նչ ունեմ էս տղայից, կյանքի ո՞ր իրավիճակներն են նման, ի՞նչ վերապրումներ ունեմ: Շատ հանգամանքներ իրականում համընկնում են, հատկապես` պապի կերպարը:
- Ստանիսլավսկու թեթև համակա՞րգ ես մտցնում…
- Ստանիսլավսկու, Չեխովի, Մեյզների, Ստրասբերգի (որը բացարձակապես չի ուսումնասիրվում Թատերական ինստիտուտում) մեթոդները, Չաբբակի վարիացիաները, Ադլեռի անհատական հոգեբանության սիստեմը նրա համար են, որ գնտես քո սեփական դերասանական խաղի ու առհասարակ սիստեմի վերարտադրման միջոցները: Այս շրջանում, օրինակ, ուսումնասիրում էի Իվանա Չաբբակի վարիացիան, որը վերցված է Ստանիսլավսկուց: Դրա որոշ կետեր կիրառել եմ, որովհետև այն ամբողջությամբ մի քիչ ուրիշ կինոյի է տանում, որին գուցե մենք դեռ չենք հասել` մեր լեզվամտածողության բերումով: Օգտվել եմ հաստատ` կերպարին հասցնելու, հերոս դարձնելու առումով: Բայց բաներ կան, որոնք նկարահանման ժամանակ ես անում եմ ենթագիտակցորեն: Ու հանկարծ ինչ-որ բան է առկայծում. ասում ես՝ որտեղի՞ց, ի՞նչ էր: Հետո հասկանում ես, որ ենթագիտակցություն է գալիս, էն «թուրմն է» սկսել աշխատել:
Մհեր Մկրտչյան. Կինոն զգացմունքային երևույթ է





- Կինոյի, դերասանության հետ առաջին շփումդ Թատերական ինստիտուտո՞ւմ է եղել, թե՞ դրանից առաջ եղել են առիթներ:
- «Հայրենիք» հեռուստաալիք կար, դրա աշխատակիցները դպրոցից երեխաներ էին ընտրում «Վերկացիկ», «Օլիմպիկ» հաղորդումների համար: Ինձ էլ էին տանում, ու ես մասնակցում էի: Այդտեղից սեր ծնվեց հեռուստատեսության, տեսախցիկի, լույսերի հանդեպ:
Թատերական ինստիտուտ ընդունվելիս ուզում էի կինոռեժիսոր դառնալ, դերասանական արվեստի մասին չէի էլ մտածում: Քննություններից առաջ պարապում էի Սոֆիկ Սարգսյանի հետ: Նա ասաց՝ դու պետք է ընդունվես դերասանական: Նա էլ գործերս տվեց դերասանական: Քննություն տվեցի, ընդունվեցի ու հասկացա, որ ինչ-որ մի բան ստացվում է: Արմեն Մազմանյանի արվեստանոցում կես տարի հետո հասկացա, որ իմ բախտը բերել է, որովհետև ինձ ուսուցանել է Աննա Հեքեքյանը: Ուսման ժամանակ էլ ձգտում էի դեպի կինո, մի անգամ մի «ծուռ» բան եմ նկարել Փարաջանովի ազդեցությամբ:
Անընդհատ մտածում էի կինոյի մասին. այդ մասնագիտությունը սիրում եմ նրա համար, որ փազլի պես սկսում ես հավաքել՝ ձայնը, լույսը, խաղը՝ ամեն ինչ, կարկատանի պես: Ինձ շատ է դուր գալիս: Ու կեղծելը շատ դժվար է: Երբ ասում են` «մոտոր», առաջին տասը վայրկյանն ավելի լիարժեք եմ ապրում, քան իմ իրական կյանքում:
- Ի՞նչը դրդեց դեպի ռեժիսուրա:
- Վարդան Հակոբյանը (հիմա «Ոսկե ծիրանի» ընտրող հանձնաժողովում է) իմ ամենասիրելի մարդկանցից մեկն է: Նա ինձ ուղղորդեց, խորհուրդներ տվեց, երբ նկարում էին Վիգեն Չալդրանյանի «Քրմուհին»: Վարդանն ինձ պատմում էր Կուստուրիցայի մասին: Ես ասեցի՝ «Վարդա´ն, ի՞նչ Կուստուրիցա, ո՞վ է»: Թղթի վրա գրեց. Կուստուրիցա, Անտոնիոնի, Վիմ Վենդերս: Նա ոգեշնչեց ինձ: Կինոտերմինների հանրագիտարան էի վերցրել, ուսումնասիրում էի տերմինները և մինչև գիշեր զրուցում էի Վարդանի հետ:
Նոր հայկական ֆիլմ «Կյանք ու կռիվ». 10-ից 8 կամ կինոռևյու` со слезами на глазах





- Այսօր կա իսպանական ազգային կինո` իր կոլորիտով, կա ֆրանսիականը՝ ֆրանսիացիների մասին, կա ռուսականը, անգամ վրացականը: Ու չկա մերը: Պատճառը հոլիվուդիզմի պատճենների պահանջա՞րկն է միայն, թե՞ դու ունես ուրիշ պատասխան:
- Որովհետև մենք միշտ ուզում ենք նորը ստեղծել: Օրինակ, ունեցել ենք Համո Բեկնազարյան, չէ՞: Ոչ-ոք չի ասում՝ հիմնվենք այդ մարդու ստեղծած կինոդպրոցի վրա:  «Հի՜ն ա, հի՜ն ա, էկեք մեր նորը ստեղծենք: Էկեք «Բըրդմենից» ազդված սենց մի բան նկարենք»…
Ինձ թվում է, մենք ունեցել ենք հզոր բազա, որը դրել ենք մի կողմ: Կրկնել երբեք պետք չէ, պետք է նայել առաջ, բայց չէ՞ որ կա ֆունդամենտ, կարելի է դրա վրա կանգնել ու մտածել, թե ինչ է եկել, ինչից է եկել ու ինչպես է եկել: Այն ինստիտուտը, որն այսօր կրթում է այդ մասնագետներին, բարձիթողի վիճակում հայտնվեց: Ես գումար եմ տալիս, բայց համապատասխան կրթություն չեմ ստանում: Ինձ տեխնիկա չես տալիս, որ ես ֆիլմ նկարեմ, պրակտիկա ունենամ: Դու ես միակ կառույցը, որը կադրեր է տալիս:
- Իմ կուրսում կային ռեժիսորներ, որոնք վեց տարի սովորում էին ռեժիսուրայի ֆակուլտետում, բայց Միլոշ Ֆորմանին ու Վուդի Ալենին չգիտեին: Ըստ քեզ, որտե՞ղ է սկսվում այդ իմանալը, ո՞վ ի՞նչ պետք է իմանա:
- Կարող ենք գնալ դրա արմատներին: ԽՍՀՄ փլուզմամբ գրաքննությունն էլ ավարտվեց: Այսօր ուզում ես ֆի՞լմ նկարել՝ նկարիր: Ուզում ես` ձեր բակի Խաչիկին նկարիր, ո՞վ է քեզ ասելու`ինչո´ւ ես Խաչիկին նկարում: Այդ ազատությունն, ինձ թվում է, ժամանակի ընթացքում վերածվեց արժեհամակարգի: Ու այդտեղից հայտնվեցին մարդիկ, որոնք որոշեցին իրենց փորձել դերասանական արվեստում, ռեժիսուրայում: Փորձե՜ք, բայց չէ՞ որ սա փոքր երկիր է. մեզ մոտ ամեն ինչ շատ լուրջ ազդեցություն կարող է թողնել մասսաների վրա:
- Համաձա՞յն ես, որ այսօրվա դերասանների մեծ մասը (հատկապես թատրոնի դերասանների ու հատկապես 30-նն անց սերնդի մի կաստա) տեղյակ չէ Երևանի կյանքին, մատը պուլսի վրա չի պահում: Թրենդային, ուրբանիստական երևույթներին ծանոթ չեն, ասենք` փաբերին:
- Ես մի ժամանակ շատ էի գնում փաբեր: Բայց հիմա` ոչ: Երևույթներ կան, որոնք ինձ դուր չեն գալիս առհասարակ: Կեղծ հարաբերություններ, պաչիկ-մաչիկ, ջանիկ-մանիկ, պրիվետ, ոնց ես, օօօ՜յ, հեքիաթիկ-մեքիաթիկ,ազիզիկ-մազիզիկ: Ամենասարսափելին ժամանակավրեպ լինելն է:

Տարածել